Russell był artystą bardzo cenionym, zarazem jednak uważanym za twórcę kontrowersyjnego – m.in. z powodu bardzo śmiałego przedstawiania seksualności w jego filmach. Krytycy nazywają go niekiedy „enfant terrible brytyjskiego kina”.

Jego najbardziej znanym filmem są „Zakochane kobiety” z 1969 roku, z Oliverem Reedem, Alanem Batesem i Glendą Jackson w obsadzie. Glendzie Jackson za rolę w tym filmie przyznano Oscara. Obraz zdobył ponadto trzy nominacje do nagród amerykańskiej Akademii Filmowej – w kategoriach reżyseria (nominacja dla Russella), zdjęcia i scenariusz adaptowany. Uhonorowano go także Złotym Globem. Film został zrealizowany na podstawie powieści angielskiego pisarza Davida Herberta Lawrence’a. Opowiada o skomplikowanym miłosnym czworokącie. Akcja rozgrywa się w latach dwudziestych. Rzeźbiarka Gudrun (Jackson) jest związana uczuciowo z synem miejscowego przedsiębiorcy, Geraldem. W szkolnym kuratorze, Rupercie, kocha się z kolei jej siostra, nauczycielka Ursula. Tymczasem Rupert nie szczędzi wysiłków, by uwieść Geralda.

Do znanych tytułów w reżyserskim dorobku Kena Russella należą również: „Diabły” (1971) i „Odmienne stany świadomości” (1980). Akcja „Diabłów” (w obsadzie znaleźli się Vanessa Redgrave i Oliver Reed), inspirowanych książką Aldousa Huxleya „Diabły z Loudon”, rozgrywa się w XVII-wiecznej Francji. Bohater, ksiądz Urbain Grandier, uważany jest za katolickiego odszczepieńca. Jego obsesją jest odnajdywanie w sobie wiary poprzez doznania fizyczne. Grandier staje się obiektem erotycznych fascynacji Jeanne, siostry przełożonej w zakonie.

W „Odmiennych stanach świadomości” główną rolę zagrał William Hurt. Bohater filmu, naukowiec z Harvardu doktor Jessup, postanawia przeprowadzić – na sobie samym – oryginalny i bardzo niebezpieczny, jeśli wymknie się spod kontroli, eksperyment. Uczony pragnie zgłębić tajemnicę ludzkiego umysłu. Eksperyment doktora wymaga odosobnienia, ciemności oraz zażywania halucynogennych leków. Film zdobył dwie nominacje do Oscara – za muzykę i dźwięk.

Russell dał się poznać publiczności również w roli autora serialu telewizyjnego „Kochanek Lady Chatterley” (1993, w jednej z ról Sean Bean). Znany jest ponadto jako twórca historii inspirowanych biografiami znanych artystów. Zrealizował m.in. filmy poświęcone kompozytorom: „Mahler” (1974, nominacja do Złotej Palmy w Cannes), „Lisztomania” (1975) i „Kochankowie muzyki” (1970, o Piotrze Czajkowskim, Richard Chamberlain w obsadzie). W 1972 r. nakręcił film „Dziki Mesjasz” o związku francuskiego rzeźbiarza Henri Gaudiera i polskiej pisarki Zofii Brzeskiej.

Ken Russell urodził się w 1927 roku w Southampton na południu Anglii. Był nie tylko reżyserem, ale również fotografem, tancerzem, a w swoich filmach często występował jako aktor w rolach epizodycznych. Nim rozpoczął przygodę z kinematografią, jako zawodowy żołnierz odbył służbę m.in. w brytyjskich siłach lotniczych RAF. W latach 50. zajął się reżyserowaniem filmów dokumentalnych dla BBC, a pierwszy film fabularny „French Dressing” przedstawił światu w 1963 roku.

(PAP)