Uroczystość odbyła się podczas inauguracji roku akademickiego uczelni.

Wybitny twórca filmowy, poeta, aktor, reżyser i malarz został wyróżniony za „propagowanie kultury i uniwersalnych wartości humanistycznych”.

Prof. Marek Sokołowski w laudacji podkreślił, że Skolimowski obok Andrzeja Wajdy, Krzysztofa Zanussiego i Romana Polańskiego zaliczany jest do najwybitniejszych twórców polskiego i światowego kina. Odnotowana filmografia Jerzego Skolimowskiego wymienia 24 filmy, których był reżyserem, 24 filmy, których był scenarzystą, 20 filmów, w których wystąpił jako aktor.

Rektor Uniwersytetu prof. Józef Górniewcz podkreślił, że po raz pierwszy olsztyńska uczelnia honoruje laureata niezwiązanego z nauką, ale „wybitnego artystę za jego osiągnięcia w dziedzinie kultury i sztuki filmowej”.

Reżyser dziękując za wyróżnienie powiedział, że „w najgorszym snach aktora pojawia się taki koszmar, iż stoi na scenie w kostiumie i nie pamięta w jakiej sztuce gra i jaką rolę”. I on „mimo zaszczytu, jakie go spotkały w Olsztynie, też nie wie, jak się zachować i jaką kwestię ma wypowiedzieć”. Podkreślił, że rozmawiał z organizatorami jakiej wypowiedzi się od niego spodziewają i oni podpowiedzieli, że „wystarczy jak ładnie podziękuje”. – Więc dziękuję jak tylko potrafię najładniej – powiedział Skolimowski.

Reżyser, który ma dom na Mazurach i pomysł scenariusza ostatniego filmu „Essential Kipling” zrodził się właśnie podczas pobytu w mazurskim domu, zaapelował w piątek o ochronę ptaków na Mazurach. Wyjaśnił, że chodzi o wydane niedawno rozporządzenie dotyczące odstrzału ponad tysiąca ptaków w tym chronionych kruków które jak stwierdził „rzekomo mają niszczyć populację lisów i zajęcy”. – Apeluję z tego miejsca o powstrzymanie tej barbarzyńskiej decyzji – zaznaczył.

Skolimowski urodził się 5 maja 1938 roku w Łodzi. W 1959 r. ukończył etnografię na Uniwersytecie Warszawskim, a w 1963 r. reżyserię filmową w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej i Filmowej w Łodzi.

Niezwykły talent Jerzego Skolimowskiego został zauważony przez krytykę już w czasach jego studiów w łódzkiej filmówce, kiedy to za etiudę „Boks” otrzymał Grand Prix na Międzynarodowym Festiwalu Filmów o Sporcie w 1962 r. w Budapeszcie. Jako scenarzysta debiutował w 1960 r. filmem „Niewinni czarodzieje” w reżyserii Andrzeja Wajdy opowiadającym o środowisku muzyków jazzowych.

Jego debiutem fabularnym stał się film „Rys opis” z 1964 r. zrealizowany w nietypowy awangardowy sposób, gdyż został zmontowany z kilku różnych kręconych w odstępach czasowych filmów studenckich. Kolejnym filmem, nad którym pracował jako scenarzysta stał się „Nóż w wodzie” Romana Polańskiego z 1961 r. W ocenie prof. Marka Henrykowskiego „fascynujący efekt artystyczny „Noża w wodzie” miał swoje źródło w zespołowym działaniu jego twórców, polegającym na kolektywnej improwizacji. Kluczową rolę w uformowaniu stylu filmowego odegrał kwartet Roman Polański jako reżyser i scenarzysta, Jerzy Skolimowski jako drugi współscenarzysta i autor znakomitych dialogów, Jerzy Lipman jako autor zdjęć oraz Krzysztof Komeda jako twórca i wykonawca muzyki”.

W 1969 r. wyjechał z Polski po tym, gdy jego film „Ręce do góry” o pokoleniu młodych ZMP-owców przez lata nie był dopuszczany przez cenzurę do rozpowszechniania. Realizował swoje filmy w Anglii, Włoszech i USA. Pracował jako juror festiwali filmowych w Cannes i Wenecji. Jego ostatnie dzieło – a polityczny thiller „Essential Kipling” w roku 2010 otrzymał specjalną nagrodę jury na 67. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji.

(PAP)