Trzecia i jak dotąd ostatnia filmowa podróż Zhanga Yimou w głąb chińskiej historii. Po zrealizowanym w 2002 roku "Hero" (który okazał się wielkim sukcesem zarówno artystycznym, jak i finansowym) twórca "Drogi do domu" nakręcił „Dom latających sztyletów” (2004) - dzieło jeszcze bardziej widowiskowe, choć pod względem fabularnym ustępujące poprzednikowi. Powstała w 2006 roku „Cesarzowa” ponownie zachwyca pełną przepychu i rozmachu wizją plastyczną, scenografią i kostiumami (te ostatnie nominowano nawet do Oscara).
Tym razem jednak Zhang Yimou silniejszy akcent położył na przywodzący na myśl dramaty Szekspira scenariusz, obfitujący w ludzkie dramaty i polityczne intrygi. Odbyło się to kosztem scen walki, których jest stosunkowo niewiele. Za kanwę fabuły posłużyła sztuka Cao Yu "Thunderstorm" z 1934 roku. Budżet „Cesarzowej” wyniósł 45 milionów dolarów, co jest jak dotąd rekordem chińskiej kinematografii. Patrząc na zapierające dech w piersiach wnętrza cesarskiego pałacu, stroje, biżuterię, a nawet przedmioty codziennego użytku nietrudno wyciągnąć wniosek, że reżyser nie zmarnował powierzonych mu środków.
W rolach głównych wystąpiły chyba największe obecnie gwiazdy chińskiego kina, cieszące się również od lat sporym prestiżem w Hollywood. Nieszczęśliwą cesarzową Phoenix zagrała jedna z ulubionych aktorek Zhanga Gong Li (współpracowali m.in. przy „Zawieście czerwone latarnie”, „Żyć” i „Szanghajskiej triadzie”). W postać bezwzględnego cesarza Pinga wcielił się zaś Chow Yun - Fat, gwiazdor m.in. takich produkcji jak „Przyczajony tygrys, ukryty smok”, „Piraci z Karaibów - Na krańcu świata”, czy „Anna i król”.
Akcja filmu toczy się X wieku pod koniec panowania dynastii Tang. Dwór cesarza Pinga zgodnie z tradycją na zewnątrz świeci przykładem dla poddanych, ale za murami monarszego pałacu życie dalekie jest od idylli. Podczas przedłużającej się nieobecności małżonka cesarzowa Phoenix wdaje się w romans z własnym pasierbem. Cesarz zaś w tajnym porozumieniu z dworskim lekarzem postanawia dodawać do lekarstwa żony specjalną odmianę grzyba, która powoduje najpierw zaburzenia umysłowe, a potem śmierć. Monarchini więc ku swemu zdumieniu miast wychodzić z anemii, o którą jest podejrzewana, zaczyna czuć się coraz gorzej. Zaniepokojona postanawia dyskretnie sprawdzić, czy z medykamentami, które z rozkazu męża musi przyjmować co dwie godziny wszystko jest w porządku.
Kiedy zaufana służąca obwieszcza jej prawdę, Phoenix jest bliska rozpaczy. Wie, że uświęcona tradycja zabrania jakiegokolwiek nieposłuszeństwa cesarzowi. Mimo, że wydano na nią wyrok śmierci postanawia przynajmniej dopilnować, by następcą tronu został jej ukochany syn, książę Jai, który ma niebawem przybyć wraz z ojcem do pałacu na obchody święta Chong Yang. Jako że zamiary Phoenix odbiegają znacznie od planów sukcesyjnych Pinga, cesarzowa knuje intrygę, by doprowadzić do abdykacji męża. Tymczasem spotyka ją niespodziewane upokorzenie, gdyż namiętność jej pasierba, księcia Wana, skierowała się obecnie ku córce pałacowego lekarza.
Emisja 24 maja, godz. 21.10, TVP Kultura
