O Chopinie
O Chopinie
„U żadnego z kompozytorów w całej historii muzyki nie występował z taką siłą i nierozerwalną spoistością tajemniczy związek trzech elementów: ręki, klawiatury, i odczuwania muzyki poprzez dźwięk” - tak o twórczości Fryderyka Chopina pisał Witold Lutosławski.
Żelazowa Wola przed konkursem chopinowskim w 1975 roku, fot. TVP/ M.Stankiewicz
1810
Źródła podają dwie daty urodzin Fryderyka Franciszka – wg jego własnego oświadczenia na piśmie to 1 marca, według urzędowego zapisu w metryce chrztu, w kościele parafialnym w Brochowie, 22 lutego. Urodziny Chopina zwyczajowo obchodzi się jednak 1 marca. Kompozytor przychodzi na świat w Żelazowej Woli, położonej 54 km od Warszawy wsi w posiadłości należącej do rodziny hr. Skarbków.
W tym samym roku Chopinowie przeprowadzają się do Warszawy. Ojciec Fryderyka Mikołaj obejmuje posadę w Liceum Warszawskim.
1816
Mały Fryderyk uczy się grać na fortepianie u Wojciecha Żywnego. Razem z nim uczy się też jego siostra Ludwika.
1817
Listopad – publikacja Poloneza g-moll. W recenzjach można było przeczytać: „Gdyby młodzieniec ten urodził się w Niemczech lub we Francji, ściągnąłby już na siebie uwagę wszelkich społeczeństw: niechże wzmianka niniejsza służy za wskazówkę, że i na naszej ziemi powstają geniusze, tylko, że brak głośnych wiadomości ukrywa je przed publicznością”.
1819
Jako cudownie uzdolnione dziecko Chopin grywa na salonach: u Czartoryskich, Sapiehów, Lubeckich, Radziwiłłów.
1822
Młody Fryderyk kończy naukę u Żywnego. Zaczyna prywatne lekcje u Józefa Elsnera, uczy się także języka niemieckiego u pastora Jerzego Tetznera.
1824
Sierpień/wrzesień - młody Fryderyk przebywa na wakacjach w Szafarni na ziemi dobrzyńskiej u rodziny licealnego kolegi Dominika Dobrzyńskiego. Jest świadkiem zjazdu ziemiaństwa. Poznaje folklor wiejski pogranicza Mazowsza i Kujaw, przysłuchuje się grze miejscowych kapel. Z pobytu w Szafarni Fryderyk wysyła rodzinie zabawne listy. Opatrzone tytułem „Kurier Szafarski” są parodią „Kuriera Warszawskiego”.
Źródła podają dwie daty urodzin Fryderyka Franciszka – wg jego własnego oświadczenia na piśmie to 1 marca, według urzędowego zapisu w metryce chrztu, w kościele parafialnym w Brochowie, 22 lutego. Urodziny Chopina zwyczajowo obchodzi się jednak 1 marca. Kompozytor przychodzi na świat w Żelazowej Woli, położonej 54 km od Warszawy wsi w posiadłości należącej do rodziny hr. Skarbków.
W tym samym roku Chopinowie przeprowadzają się do Warszawy. Ojciec Fryderyka Mikołaj obejmuje posadę w Liceum Warszawskim.
1816
Mały Fryderyk uczy się grać na fortepianie u Wojciecha Żywnego. Razem z nim uczy się też jego siostra Ludwika.
1817
Listopad – publikacja Poloneza g-moll. W recenzjach można było przeczytać: „Gdyby młodzieniec ten urodził się w Niemczech lub we Francji, ściągnąłby już na siebie uwagę wszelkich społeczeństw: niechże wzmianka niniejsza służy za wskazówkę, że i na naszej ziemi powstają geniusze, tylko, że brak głośnych wiadomości ukrywa je przed publicznością”.
1819
Jako cudownie uzdolnione dziecko Chopin grywa na salonach: u Czartoryskich, Sapiehów, Lubeckich, Radziwiłłów.
1822
Młody Fryderyk kończy naukę u Żywnego. Zaczyna prywatne lekcje u Józefa Elsnera, uczy się także języka niemieckiego u pastora Jerzego Tetznera.
1824
Sierpień/wrzesień - młody Fryderyk przebywa na wakacjach w Szafarni na ziemi dobrzyńskiej u rodziny licealnego kolegi Dominika Dobrzyńskiego. Jest świadkiem zjazdu ziemiaństwa. Poznaje folklor wiejski pogranicza Mazowsza i Kujaw, przysłuchuje się grze miejscowych kapel. Z pobytu w Szafarni Fryderyk wysyła rodzinie zabawne listy. Opatrzone tytułem „Kurier Szafarski” są parodią „Kuriera Warszawskiego”.
1826
Wrzesień - zapisuje się na pierwszy rok do Szkoły Głównej Muzyki, kierowanej przez Józefa Elsnera.
1828
Grudzień – bierze aktywny udział w życiu muzycznym Warszawy. Na koncercie u Fryderyka Buchholtza gra z Julianem Fontaną fortepianową wersję Ronda C-dur. Gra, improwizuje, udziela korepetycji. Bierze udział w przedstawieniu amatorskiego teatrzyku domowego u Pruszaków.
1829
Kwiecień - poznaje Konstancję Gładkowską, swoją pierwszą wielką miłość. W lipcu kończy Szkołę Główną Muzyki. Elsner wystawia mu następująca opinię: „szczególna zdolność, geniusz muzyczny”. W połowie lipca wyjeżdża do Wiednia. Koncertuje i zawiera cenne muzyczne znajomości. Pracuje nad koncertem f-moll.
1830
Luty - Chopin daje pierwszy warszawski koncert. Wykonuje Koncert f-moll i Fantazję A-dur na tematy polskie. Recenzje są entuzjastyczne.
Wrzesień - kompozytor próbuje Koncert e-moll z pełną obsadą. Reakcja prasy: „Jest to utwór geniusza”.
11 października – pożegnalny koncert Chopina w Teatrze Narodowym.
2 listopada – na cztery tygodnie przed wybuchem powstania listopadowego Chopin opuszcza Warszawę i udaje się do Wiednia. Pozostaje tam przez osiem miesięcy.
29 listopad – wybuch powstania. Chopin chce wracać do kraju. Tytus Wojciechowski odwodzi go od tego, choć sam wraca.
1831
Listopad - pamiętna recenzja Roberta Schumanna z Wariacji B-dur op.2 na temat z Don Juana ze zdaniem: „Panie i Panowie, czapki z głów, oto geniusz”.
1832
Luty - pierwszy koncert w sali Pleyela, z udziałem trzynastu artystów. Chopin gra Koncert e-moll. Wśród publiczności paryska elita, w tym Franciszek Liszt.
1834-1835
Prawdopodobnie w tym czasie komponuje Andante Spianato, kończy Scherzo h-moll.
1834
Kwiecień - Chopin gra z orkiestrą Poloneza Es-dur w sali Konserwatorium. Wielki sukces Chopina to zarazem jego ostatni prawdziwie publiczny koncert.
Wrzesień – spotkania Chopina z Schumannem, Mendelsohnem, Clarą Wieck. Chopin gra nokturny i etiudy, podziwia grę Clary. „Jedyna kobieta w Niemczech, która potrafi grać moje utwory”.
1836
Wiosna - gruźlica daje o sobie znać, kompozytor choruje. Maria hr. d’Agoult: „Dowiedziałam się od Liszta, że ciężko Pan chorował, śpieszę więc przypomnieć Panu, że Croissay byłoby doskonałą lecznicą dla Pana”.
Wrzesień - 26-letni Chopin oświadcza się 17-letniej Marii Wodzińskiej. Zostaje przyjęty, ale pod warunkiem, że będzie dbał o swoje zdrowie. Potajemne narzeczeństwo przetrwa kilka miesięcy.
Październik – kompozytor poznaje u hrabiny d’Agoult 32-letnią George Sand.
1836-1837
Chopin pracuje nad etiudami z op. 25 i nokturnami.
1837
Wiosna – choroba Chopina.
1838
Kwiecień– powstaje pieśń „Wiosna” do słów S. Witwickiego. Kompozytor skomponował ją też w wersji fortepianowej.
Październik – przyjazd Chopina na Majorkę. Na wyspie jest też George Sand wraz z dziećmi.
Listopad – kompozytor podupada na zdrowiu. Rozpoczyna pracę nad cyklem preludiów.
Wrzesień - zapisuje się na pierwszy rok do Szkoły Głównej Muzyki, kierowanej przez Józefa Elsnera.
1828
Grudzień – bierze aktywny udział w życiu muzycznym Warszawy. Na koncercie u Fryderyka Buchholtza gra z Julianem Fontaną fortepianową wersję Ronda C-dur. Gra, improwizuje, udziela korepetycji. Bierze udział w przedstawieniu amatorskiego teatrzyku domowego u Pruszaków.
1829
Kwiecień - poznaje Konstancję Gładkowską, swoją pierwszą wielką miłość. W lipcu kończy Szkołę Główną Muzyki. Elsner wystawia mu następująca opinię: „szczególna zdolność, geniusz muzyczny”. W połowie lipca wyjeżdża do Wiednia. Koncertuje i zawiera cenne muzyczne znajomości. Pracuje nad koncertem f-moll.
1830
Luty - Chopin daje pierwszy warszawski koncert. Wykonuje Koncert f-moll i Fantazję A-dur na tematy polskie. Recenzje są entuzjastyczne.
Wrzesień - kompozytor próbuje Koncert e-moll z pełną obsadą. Reakcja prasy: „Jest to utwór geniusza”.
11 października – pożegnalny koncert Chopina w Teatrze Narodowym.
2 listopada – na cztery tygodnie przed wybuchem powstania listopadowego Chopin opuszcza Warszawę i udaje się do Wiednia. Pozostaje tam przez osiem miesięcy.
29 listopad – wybuch powstania. Chopin chce wracać do kraju. Tytus Wojciechowski odwodzi go od tego, choć sam wraca.
1831
Listopad - pamiętna recenzja Roberta Schumanna z Wariacji B-dur op.2 na temat z Don Juana ze zdaniem: „Panie i Panowie, czapki z głów, oto geniusz”.
1832
Luty - pierwszy koncert w sali Pleyela, z udziałem trzynastu artystów. Chopin gra Koncert e-moll. Wśród publiczności paryska elita, w tym Franciszek Liszt.
1834-1835
Prawdopodobnie w tym czasie komponuje Andante Spianato, kończy Scherzo h-moll.
1834
Kwiecień - Chopin gra z orkiestrą Poloneza Es-dur w sali Konserwatorium. Wielki sukces Chopina to zarazem jego ostatni prawdziwie publiczny koncert.
Wrzesień – spotkania Chopina z Schumannem, Mendelsohnem, Clarą Wieck. Chopin gra nokturny i etiudy, podziwia grę Clary. „Jedyna kobieta w Niemczech, która potrafi grać moje utwory”.
1836
Wiosna - gruźlica daje o sobie znać, kompozytor choruje. Maria hr. d’Agoult: „Dowiedziałam się od Liszta, że ciężko Pan chorował, śpieszę więc przypomnieć Panu, że Croissay byłoby doskonałą lecznicą dla Pana”.
Wrzesień - 26-letni Chopin oświadcza się 17-letniej Marii Wodzińskiej. Zostaje przyjęty, ale pod warunkiem, że będzie dbał o swoje zdrowie. Potajemne narzeczeństwo przetrwa kilka miesięcy.
Październik – kompozytor poznaje u hrabiny d’Agoult 32-letnią George Sand.
1836-1837
Chopin pracuje nad etiudami z op. 25 i nokturnami.
1837
Wiosna – choroba Chopina.
1838
Kwiecień– powstaje pieśń „Wiosna” do słów S. Witwickiego. Kompozytor skomponował ją też w wersji fortepianowej.
Październik – przyjazd Chopina na Majorkę. Na wyspie jest też George Sand wraz z dziećmi.
Listopad – kompozytor podupada na zdrowiu. Rozpoczyna pracę nad cyklem preludiów.
1840
Chopin przez cały rok przebywa w Paryżu.
W październiku ukazują się edycje Ballady F-dur op. 38 i Scherza cis-moll op. 39. Kompozytor zaczął je pisać na Majorce, ukończył w Nohant - posiadłości George Sand.
Maj - słynna recenzja Liszta, w której pisze on o kompozytorze jako „wybitnym talencie”, a o jego muzyce, że „nie można jej z niczym porównać”.
1841
Kwiecień – koncert w sali Pleyela, Chopin grał nokturny, etiudy, mazurki. Wśród słuchaczy: Mickiewicz i Witwicki.
Sierpień – zapisuje tańce ludowe na zabawie wiejskiej w Nohant.
1842
Luty – pracuje nad Mazurkami op. 50.
Wrzesień – lato w Nohant, z inicjatywy Chopina powstaje teatr, w którym on sam także występuje.
1844
Wiosna – Chopin czuje się coraz gorzej, w maju dowiaduje się o śmierci ojca Mikołaja. Boleśnie przeżywa jego odejście.
Lato – w Nohant powstaje Sonata h-moll, Chopina odwiedza siostra Ludwika.
1845
Zima – Chopin choruje.
Lipiec – komponuje Mazurki op. 59.
1846
Lato – ostatnie wakacje w Nohant, burzliwe, pełne konfliktów z George Sand, powstają Nokturny op. 62 i Mazurki op. 63.
1847
Maj – choruje, w czerwcu wypoczywa u Albrechtów.
Lipiec – George Sand w ostrym konflikcie z córką Solange. Chopin staje po stronie Solange, co przypieczętowuje koniec jego związku z Sand.
1848
Luty – ostatni paryski koncert Chopina.
Kwiecień – listopad – pobyt w Anglii.
1849
Styczeń – przyjaźń z Eugène Delacroix, wybitnym malarzem francuskim i niekończące się dyskusje o sztuce, o których malarz wspomina w swoich dziennikach.
Kwiecień – wizyty Norwida, które poeta utrwalił w wierszu „Fortepian Szopena”.
Czerwiec – pogarsza się zdrowie Chopina.
Sierpień – przyjazd siostry Ludwiki wraz z mężem.
Październik – Chopin poleca spalić wszystkie nieskończone i niewydane utwory. Julian Fontana nie spełnia jego woli. Za zgodą rodziny wydaje je klika lat później jako op. 66-74.
17 października około drugiej nad ranem Chopin umiera. 30 października jego prochy zostają złożone na cmentarzu Pere-Lachaise w Paryżu.
(na podst. kalendarium z książki „Chopin. Człowiek, dzieło, rezonans” Mieczysława Tomaszewskiego opracowała Marta Nadzieja)
Chopin przez cały rok przebywa w Paryżu.
W październiku ukazują się edycje Ballady F-dur op. 38 i Scherza cis-moll op. 39. Kompozytor zaczął je pisać na Majorce, ukończył w Nohant - posiadłości George Sand.
Maj - słynna recenzja Liszta, w której pisze on o kompozytorze jako „wybitnym talencie”, a o jego muzyce, że „nie można jej z niczym porównać”.
1841
Kwiecień – koncert w sali Pleyela, Chopin grał nokturny, etiudy, mazurki. Wśród słuchaczy: Mickiewicz i Witwicki.
Sierpień – zapisuje tańce ludowe na zabawie wiejskiej w Nohant.
1842
Luty – pracuje nad Mazurkami op. 50.
Wrzesień – lato w Nohant, z inicjatywy Chopina powstaje teatr, w którym on sam także występuje.
1844
Wiosna – Chopin czuje się coraz gorzej, w maju dowiaduje się o śmierci ojca Mikołaja. Boleśnie przeżywa jego odejście.
Lato – w Nohant powstaje Sonata h-moll, Chopina odwiedza siostra Ludwika.
1845
Zima – Chopin choruje.
Lipiec – komponuje Mazurki op. 59.
1846
Lato – ostatnie wakacje w Nohant, burzliwe, pełne konfliktów z George Sand, powstają Nokturny op. 62 i Mazurki op. 63.
1847
Maj – choruje, w czerwcu wypoczywa u Albrechtów.
Lipiec – George Sand w ostrym konflikcie z córką Solange. Chopin staje po stronie Solange, co przypieczętowuje koniec jego związku z Sand.
1848
Luty – ostatni paryski koncert Chopina.
Kwiecień – listopad – pobyt w Anglii.
1849
Styczeń – przyjaźń z Eugène Delacroix, wybitnym malarzem francuskim i niekończące się dyskusje o sztuce, o których malarz wspomina w swoich dziennikach.
Kwiecień – wizyty Norwida, które poeta utrwalił w wierszu „Fortepian Szopena”.
Czerwiec – pogarsza się zdrowie Chopina.
Sierpień – przyjazd siostry Ludwiki wraz z mężem.
Październik – Chopin poleca spalić wszystkie nieskończone i niewydane utwory. Julian Fontana nie spełnia jego woli. Za zgodą rodziny wydaje je klika lat później jako op. 66-74.
17 października około drugiej nad ranem Chopin umiera. 30 października jego prochy zostają złożone na cmentarzu Pere-Lachaise w Paryżu.
(na podst. kalendarium z książki „Chopin. Człowiek, dzieło, rezonans” Mieczysława Tomaszewskiego opracowała Marta Nadzieja)
zobacz więcej - tylko u nas
Galerie
Galerie
Galerie
Quizy
ankieta
Jak oceniasz werdykt jury?