BIP

Telewizja Polska S.A. przedstawia piąte już „Sprawozdanie Zarządu z wykorzystania przez TVP S.A. wpływów z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej.” Dokument, zawierający informacje o sposobie, w jaki TVP S.A. gospodarowała pieniędzmi powierzonymi jej przez widzów oraz przybliżający zadania wynikające z obowiązków nadawcy publicznego, prezentujemy w szczególnie trudnym czasie. Bo w sytuacji, kiedy na powszechną dyskusję o roli mediów publicznych, połączoną z ostrą krytyką instytucji abonamentu nakłada się bardzo niekorzystna sytuacja finansowa naszej Spółki. Pozwala ona mówić o najpoważniejszym kryzysie w dziejach polskich mediów publicznych, mogącym podkopać fundamenty ładu medialnego w naszym kraju.

W 2009 roku na zadania związane z realizacją misji Telewizji Polskiej S.A. wydaliśmy 1730,6 mln złotych. Tylko 17,4% tych kosztów pokryły środki abonamentowe. Przeważająca część finansowania działalności misyjnej pochodziła z innych źródeł – przede wszystkim z reklamy i sponsoringu. W roku 2009 wpływy abonamentowe TVP S.A. wyniosły 300,6 mln zł, o 13,4 mln zł (4,3%) poniżej prognozowanej wartości określonej w uchwale Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji nr 318/2008 z dnia 26.06.2008 r.

Obowiązek abonamentowy jest przestrzegany przez coraz mniejszą liczbę odbiorców. W ubiegłym roku, w porównaniu do 2008 roku spadek było drastyczny – wyniósł 120,6 mln zł (28,6%), w porównaniu do 2007 roku – 214,5 mln zł (41,6%). W stosunku do średniej wartości z lat 2004-2006 wpływy abonamentowe spadły o 220,2 mln zł (42,3%). Najmniejszy odsetek wywiązywania się z obowiązku wnoszenia opłaty abonamentowej jest wśród podmiotów gospodarczych, i wynosi on zaledwie 4,8%.

Telewizja publiczna w Polsce zasilana jest środkami publicznymi o wartości wielokrotnie niższej w porównaniu do krajów Europy Zachodniej. Nie istnieją także narzędzia prawne ani skuteczny system egzekucji abonamentu. W Wielkiej Brytanii wstydem jest niepłacenie abonamentu. Wskaźnik skuteczności poboru opłat abonamentowych w krajach Unii Europejskiej wynosi średnio około 90%. W Polsce kształtuje się na poziomie o ponad połowę niższym. Nawet w dobrym roku 2007, kiedy wartość wpływów abonamentowych osiągnęła 515 mln, ściągalność wynosiła mniej niż 50%. W 2010 roku wpływy z abonamentu mogą wynieść zaledwie 90 – 105 mln zł.

Oznacza to, że w znikomym tylko stopniu wpływy z opłat abonamentowych pozwalają TVP S.A. na prezentowanie audycji, jakie z reguły nie pojawiają się w ofercie stacji komercyjnych, a więc programów dla dzieci i młodzieży, audycji edukacyjnych, audycji religijnych, programów dla mniejszości narodowych i etnicznych, programów dla osób niepełnosprawnych, audycji poświęconych kulturze etc. Zgodnie z prawem (art. 31 ustawy o radiofonii i telewizji) abonament jest jednym z podstawowych źródeł finansowania mediów publicznych. W praktyce tak nie jest, mimo że wciąż Telewizja Polska S.A. jest – zdaniem 83 % respondentów CBOS – najlepiej postrzeganą stacją telewizyjną w kraju.

Żeby wypełniać swoją funkcję, media publiczne potrzebują solidnych podstaw prawnych i ekonomicznych, gwarantujących ich niezależność programową, instytucjonalną oraz finansową.

Dlatego publiczne finansowanie, pochodzące z opłat abonamentowych ma tak ogromne znaczenie, zaś nakłanianie obywateli do nieuiszczania tej daniny publicznej stanowi poważne zagrożenie dla prawidłowego funkcjonowania mediów publicznych.

Romuald Orzeł
Prezes Zarządu Telewizji Polskiej S.A.