TVP Kultura Poniedziałek, 14.11.2005 13:25 JAJO - WSZĘDZIE JEST SZTUKA - CIAŁO (THE BODY) Film dokumentalny, 25 min, USA, 2005 Reżyseria: Jac Venza Zdjęcia: Scott Sinkler Kolejny odcinek "JAJO - wszędzie jest sztuka" poświęcony będzie zagadnieniom ludzkiego ciała jako obiektu i elementu sztuki. 13:50 PRZEWODNIK Magazyn, 15 min, Polska, 2005 Program przedstawiający najciekawsze pozycje programowe TVP Kultura. 14:55 PRZYPADEK PEKOSIŃSKIEGO Film fabularny telewizyjny, 85 min, Polska, 1993 Autor: Romuald Karaś Reżyseria: Grzegorz Królikiewicz Scenariusz: Grzegorz Królikiewicz Zdjęcia: Waldemar Lenczewski Aktorzy: Maria Klejdysz, Anna Seniuk, Franciszek Trzeciak, Bronisław Pawlik, Franciszek Pieczka, Krzysztof Chamiec, Bronisław Pekosiński Film przedstawia prawdziwą postać o niepowtarzalnej biografii. Pekosiński żyje w Polsce, mieszka w Zamościu, ma prawdopodobnie 53 lata. Nie ma rodziny, nie wie kim jest. W tym życiu wszystko zostało skonstruowane sztucznie: i symboliczna data urodzin - dzień wybuchu drugiej wojny światowej, i nazwisko - od skrótu nazwy instytucji opiekuńczej PKOS, i miejsce urodzenia - kacet w Zwierzyńcu, skąd zza drutów przerzuciła go matka... Fałszywi i sztuczni okazali się przyjaciele i opiekunowie. Prawdziwe - tylko sieroctwo i garb. O młodego Bronka walczyły o siebie dwie potęgi - totalitarne państwo i Kościół katolicki. Dorosły Pekosiński - alkoholik i degenerat sparaliżowany po wylewie krwi do mózgu - ma jednak gwiazdę przewodnią swego życia: mistrzowską grę w szachy. Upokarzany, przepędzany, zdradzany i oszukiwany, zachowuje godność, dobroć i ufność. Przez całe życie szuka matki. 16:25 ŚWIAT MOICH WUJKÓW Film dokumentalny, 33 min, Polska, 2000 Reżyseria: Krzysztof Magowski Scenariusz: Krzysztof Magowski Paweł Doerffer był synem Karla Julisa, ewangelickiego pastora, który ożenił się z przyjaciółką hrabiostwa Mycielskich - Polką, katoliczką, noszącą nazwisko Szafarska. Ich syn Paweł, całkiem już spolonizowany, w 1886 roku objął administrację dóbr w wielkopolskich Pawłowicach. Syn Stefan, zdobywszy odpowiednie wykształcenie, poszedł w jego ślady i 21 lat później został w Pawłowicach plenipotentem. Administrował dobrami obejmującymi trzy klucze - w Pawłowicach, Łęce Wielkiej i Mchach. Wchodzące w ich skład majątki i folwarki to ponad 10 tysięcy ha gruntów uprawnych, obory, stajnie, gorzelnie, krochmalnie, młyn, tartaki, cegielnie... Stefan Doerffer miał siedmioro dzieci. Wśród nich - syna Stefana, który już jako chłopiec fotografował, a z czasem jego pasją stało się filmowanie. Kupił w Poznaniu amerykańską kamerę Cine Kodak i utrwalał na taśmie sceny z życia rodziny. Kiedy wybuchła wojna, film, kamerę i projektor ukryto w konwi na mleko. W 1946 roku Stefan Doerffer wyjął pamiątki ze skrytki i przechowuje je do dziś. W 1998 roku rodzina zdecydowała, że film można zaprezentować publicznie. Miał się tym kto zająć: pasję Stefana przejawił po latach jego siostrzeniec, Krzysztof Magowski, dziś reżyser filmowy. I oto Magowski, rekomendując i wykorzystując film wujka, wprowadza widza w tamten odległy świat. Pod okiem współczesnej kamery sędziwy dziś Stefan wędruje po dawnych śladach, w czym towarzyszą mu równie wiekowi bracia - Jerzy i Antoni. Starsi panowie wjeżdżają w dzieciństwo i młodość lśniącym studebackerem, jakby wyjętym z sepiowych kadrów kręconych sześćdziesiąt lat temu. Niezbyt pewnie, podpierając się laseczkami, przemierzają wnętrza, wspinają na schody, zatrzymują w alejach, po których biegali jako dzieci, a jako nastolatkowie pędzili z hukiem na swoich ukochanych motocyklach. Przekomarzają się i strofują, szukając w pamięci szczegółów, wspominają dawne zdarzenia i anegdoty z przeszłości, do której powracają z sentymentem i radością, bo - jak mówią -żyli w bardzo udanej i szczęśliwej rodzinie. Ze wzruszeniem i rozbawieniem oglądają razem film Stefana i w dzisiejszym pejzażu Pawłowic, Łęki, Brzostwoni, Żytowiecka i Księża Wielkopolskiego starają się odnaleźć ślady tamtych ujęć, powtórzyć sceny, przywrócić ich atmosferę. Pałac w Pawłowicach szczęśliwie nadal stoi, równie piękny i okazały, służąc dziś Zootechnicznemu Zakładowi Doświadczalnemu. Zachowano też dawne parowe maszyny - takie same jak te, które Stefan uwiecznił na polach ojca. Stoi też pałac w Łęce, gdzie psotni chłopcy uczyli kury latać. Trwa Brzostownia - do której rodzina przeniosła się w 1933 roku, kościół w Żytowiecku, gdzie Doerfferowie chrzcili dzieci. Jest i stacja w Księżu Wielkim, z której Jerzy w sierpniu 1939 roku odjeżdżał, by podjąć studia na Wydziale Okrętowym Uniwersytetu w Glasgow. Jego pies biegł jakiś czas za pociągiem, a potem usiadł na torach - zardzewiałych dziś i zarośniętych trawą, bo nieużywanych od 1996 roku - i żegnał pana wyciem, jakby czując, że już go nigdy nie zobaczy... Jest też komórka w Księżu, w której Niemcy zamknęli ich ojca, by wkrótce potem rozstrzelać - za to, że nie chciał podpisać volkslisty. Choć wszystko to trwa, to jednak tylko materialnie. Nie ma już świata, który Stefan utrwalał na taśmie. Mimo że przecież jakiś ciąg dalszy nastąpił... 17:05 REPUBLIKA MARZEŃ (REPUBLIKA MARZEŃ) Film dokumentalny, 101 min, Niemcy/Polska, 1992 Reżyseria: Carl Ehlers Jens Scenariusz: Evelyn Fischer, Carl Ehlers Jens Zdjęcia: Andrzej Jaroszewicz Aktorzy: Henryk Nolewajka, Della Rocca Loriano, Edward Żentara, Katarzyna Walter, Henryk Bista, Jacob Schultz, Lara Logan, Janusz Kubicki, Jerzy Michalak, Galina Wasilienko, Piotr Pilawski, Michał Szwejlich Film dokumentalno-fabularyzowany o działalności artystycznej pisarza i malarza Brunona Schulza. Zawiera analizę życia Schulza poprzez porównanie jego ówczesnego otoczenia z jego tekstami, rekonstrukcję zaginionego świata, rozmowy z ludźmi, podróż do Drohobycza, gdzie żył i został zamordowany. Próba odtworzenia wewnętrznego świata artysty, czyli jego niepodległej "republiki marzeń". 19:00 GDZIEŻ JESTEŚCIE - PRZYJACIELE MOI Film dokumentalny, 52 min, Polska, 2005 Scenariusz: Grzegorz Linkowski Zdjęcia: Jerzy Rudziński Wykonawcy: Alfred Schreyer Poetycka opowieść o Drohobyczu, rodzinnym mieście Kazimierza Wierzyńskiego, Brunona Schulza. Historię tego miasta, jego barwnych mieszkańców wspomina Alfred Schreyer, uczeń Schulza i świadek zagłady drohobyckich Żydów. Znaczące miejsce w tej opowieści zajmują postacie związane z miejscowym gimnazjum - prof. Bernard Mantel, prof. Michał Einleger, a także Mścisław Mściwujski, autor historii miasta Drohobycza, Józefa Szelinska, sympatia Schulza i oczywiście sam Bruno Schulz. Większość tych osób zginęła w czasie wojny - Żydów rozstrzelano lub wywieziono do obozów śmierci, nie istnieją już żydowskie domki w Drohobyczu, które tak chętnie rysował Schulz i których zagładę zresztą przewidział. 21:00 TEATR TV - REPUBLIKA MARZEŃ Spektakl, 75 min, Polska 1999 Reżyseria i adaptacja tv: Rudolf Zioło Scenografia i kostiumy: Andrzej Witkowski Zdjęcia: Jacek Knopp Muzyka: Bolesław Rawski Występują: Jan Peszek (Jakub), Henryk Niebudek (Józef), Jan Paweł Lauterbach (Józio), Teresa Sawicka (Henrietta), Beata Fudalej (Adela), Agnieszka Schimscheiner (Polda, Klientka), Małgorzata Hajewska (Paulina), Jerzy Grałek (Teodor), Krzysztof Dracz (Leopold), Paweł Gędlek (Leon), Marek Walczak (Subiekt), Ryszard Jasiński (Szloma), Andrzej Franczyk (Kupiec I), Teodor Gendera (Kupiec II), Olga Szwajgier (Aida), Maria Peszek (Tłuja), Mariusz Wojciechowski (Emilo, Edek), Tomasz Schimscheiner (Subiekt, Transwestyta) i inni Republika marzeń to kraina wykreowana przez wyobraźnię Brunona Schulza. Owo niezwykłe i ulotne "suwerenne terytorium poezji" opisał w miniaturze prozatorskiej, która nigdy nie weszła w skład ani "Sklepów cynamonowych", ani "Sanatorium pod Klepsydrą" - dwu zbiorów nowel opublikowanych jeszcze za życia pisarza. Utwór, będący dla Schulza kolejną wyprawą w mityczny świat dzieciństwa i pochwałą marzeń, dla Rudolfa Zioły stał się pretekstem do oryginalnej, osobistej interpretacji literackiego dorobku autora "Komety". Własną wizję Schulzowskiej "Republiki marzeń" przedstawia Zioło z dwóch perspektyw narracyjnych: dorosłego Józefa, powracającego we wspomnieniach do swych "szczenięcych lat" oraz nastoletniego Józia - bezpośredniego świadka pełnego fantazji i humoru czasu, kiedy żył jeszcze jego ojciec Jakub. Podobnie jak w prozie Schulza, tak i w spektaklu Zioły ojciec jest centralną postacią fabuły. Widz śledzi więc przebieg jego choroby, upadek sklepu bławatnego i wreszcie historię daremnej walki zasad dziewiętnastowiecznego handlu z agresywnym naporem tandety. Zmęczony zmaganiami z przeciwnościami losu Jakub często ucieka w fantastyczne światy poezji i herezji. Wędrując po bezdrożach swej rozbuchanej wyobraźni, klucząc w skomplikowanych labiryntach myśli, próbuje znaleźć odpowiedź na pytanie o sens życia, stara się zapomnieć o porażającej jałowości egzystencji i lęku przed śmiercią. Choć od zgonu Jakuba upłynęło już wiele lat, Józef wciąż zafascynowany jego postacią usiłuje zgłębić tajemnicę ojca, przeniknąć mityczną aurę, którą emanował. Tłem dla tych wędrówek w przeszłość staje się pełen tajemniczych zakamarków dom, położony wśród zapuszczonych podwórek i placów współczesnego Kazimierza. 22:20 ULICA KROKODYLI Artystyczne/estradowe (widowisko), 40 min, Polska, 1992 Autor: Bruno Schulz Reżyseria: Janusz Wiśniewski Wykonawcy: Henryk Majewski, Henryk Miśkiewicz, Paweł Perliński Aktorzy: Elżbieta Jarosik, Adam Marszalik, Maria Świdergał Materna, Magdalena Mirek, Maria Robaszkiewicz, Małgorzata Rożniatowska, Olga Titkow Stokłosa, Andrzej Saar, Maria Maj, Jacek Różański, Grażyna Wolszczak, Lech Łotocki, Wiesław Komasa Adaptacja opowiadań Bruno Schulza z tomu "Sklepy cynamonowe" w wykonaniu aktorów Teatru Janusza Wiśniewskiego. 23:05 STREFA ALTERNATYWNA - POZA KONTROLĄ 14 Kameralne i studyjne (widowisko), 25 min, Polska, 2005 Reżyseria: Ksawery Żuławski Wykonawcy: Mass Kotki Przesłuchania nieznanych, niszowych zespołów muzycznych wybranych gatunków muzyki alternatywnej - od punk rocka i rocka, przez daft punk, electro techno, jungle, drum'n'bass, jazz, jass, rap, hip-hop, two step, reggae, raga, ragamufin i ambient do form muzycznych, które nie zostały jeszcze nazwane ani sklasyfikowane jako gatunek. 23:30 STREFA ALTERNATYWNA - KOMIX - ACHTUNG ZELIG ODC.5 Magazyn, 5 min, Polska, 2005 Autor: Mateusz Szlachtycz Komiks autorstwa rysownika Krzysztofa Gawronkiewicza i scenarzysty Krystiana Rosenberga. Uważany jest za jedno z najwybitniejszych osiągnięć w historii polskiego komiksu. Ta surrealistyczna opowieść traktuje o exodusie dwójki Żydów - Zeliga i jego syna: Juniora. Akcja dzieje się podczas II wojny gdzieś na polskich pustkowiach. Autorom udało się w wyjątkowy sposób wyważyć pure nonsensowe poczucie humoru rodem z Monty Pythona z ciężarem gatunkowym Holokaustu. 23:35 STREFA ALTERNATYWNA - MAŁE JEST WIELKIE - ODC. 2 Magazyn, 25 min, Polska, 2005 Scenariusz: Jarosław Guła Prezentacja dokonań małych wytwórni muzycznych. 24:00 - TAPER 1 Kameralne i studyjne (widowisko), 25 min, Polska, 2005 Wykonawcy: Michał Urbaniak Kreatywnie udźwiękowiona kompilacja klasyki kina niemego. Zaproszeni goście, muzycy, didżeje i imitatorzy dźwięku prezentują przygotowaną wcześniej muzykę i dźwięk, którą na naszych oczach, na żywo synchronizują z obrazem. 00:25 STREFA ALTERNATYWNA - GŁOŚNE CZYTANIE - PRODUKT POLSKI ODC.1 Kameralne i studyjne (widowisko), 3 min, Polska, 2005 Wykonawcy: Sławomir Shuty Młodzi polscy pisarze czytają swoje książki. 00:25 STREFA ALTERNATYWNA - MANHATTAN (MANHATTAN) Film animowany, 28 min, USA, 1990 Reżyseria: Zbigniew Rybczyński Muzyka: Michael Urbaniak Film będący wizualizacją eksperymentalną Zbigniewa Rybczyńskiego. Próba wykorzystania najnowszych technologii High Definition.