Pyzy przygotowuje się z ziemniaków – zarówno surowych, jak i gotowanych. Jest to danie popularne w niejednym odmu, a to ze względu na walory odżywcze i smakowe naszego najpopularniejszego warzywa. Pyzy to jedna z wielu możliwości wykorzystania ziemniaków, z których robi się knedle, kluski, zapiekanki czy babki, a także je się zapiekane w mundurkach lub w smakowitych sałatkach.

Pyzy przygotowuje się z tartych ziemniaków z dodatkiem mąki lub ugotowanych ziemniaków i skrobi. Nadziewa się je farszem z mięsa czy grzybów – takie są najsmaczniejsze, pyzy bez nadzienia to nie to samo. Najlepiej polać je tłuszczykiem, na przykład smażoną słoniną z cebulką. Na Podlasiu pyzy noszą nazwę kartaczy – wyrabia się je z ciasta ziemniaczanego, również nadziewa mięsem i posypuje skwarkami i podsmażoną cebulą. Niegdyś serwowano je w wywarze z gotowania ze smażonym boczkiem wędzonym i ziołami, niekiedy z rosołem.

W zależności od ziemniaków kartacze przybierają dany kolor. Gdy ziemniaki są młode, pyzy są jasne, gdy zaś stare – kartacze przybierają barwę ciemną. Ważny jest także sam czas ich przygotowywania – ziemniaki ścierane szybko na tarce dadzą kartacz jasne, ziemniaki tarte ręcznie na tarce – kartacze ciemne.

Kartacze doskonale smakują z nadzieniem z mielonego twarogowego sera. Kilkadziesiąt lat temu sery twarogowe wytwarzało się jeszcze w domach z naturalnie ukwaszonego mleka pełnego (ser tłusty) albo zbieranego mleka (ser chudy). Dodatek to dobry, bo twarogowe sery są źródłem łatwo przyswajanego przez organizm białka zwierzęcego, wapnia, witamin, gównie z grupy B czy soli mineralnych. A w połączeniu z ziemniaczanym ciastem dają efekt niepowtarzalny.