TVP Historia Czwartek, 21.12.2023 Zmiany z dnia 13.12.2023 w stosunku do raportu z dnia 06.12.2023 (zmodyfikowano opis: Omówienie) 11:50 MARUSARZ - TATRZAŃSKI ORZEŁ Film biograficzny, 53 min, Polska, 2021 Reżyseria: Marek Bukowski Scenariusz: Maciej Dancewicz, Marek Bukowski Zdjęcia: Artur Zdral Aktorzy: Mateusz Janicki, Marta Maria Wiśniewska, Mateusz Bożek, Janka Cholewa, Olga Szostak, Krzysztof Szczepaniak, Marcin Stępniak, Robert Czebotar, Maciej Mikołajczyk, Paweł Okraska, Konrad Makowski, Tomasz Augustynowicz, Juliusz Krzysztof Warunek, Beata Schimscheiner, Dorota Ruskowska Historia Stanisława Marusarza, legendy i prekursora polskich skoków narciarskich na światowym poziomie. Bez jego legendy, która przyczyniła się do spopularyzowania w Polsce tej dyscypliny sportu, mogłoby nie być sukcesów Wojciecha Fortuny, Adama Małysza i Wojciecha Skupnia, a skoki narciarskie nie stałyby się polskim, narodowym sportem zimowym. "Dziadek", bo tak był nazywany ze względu na trwającą niemal 30 lat karierę sportową, przecierał szlaki późniejszym wielkim mistrzom. Czterokrotny olimpijczyk, dwudziestokrotny Mistrz Polski w skokach narciarskich, dwukrotny rekordzista w długości skoku narciarskiego. Wicemistrz Świata z 1938 r. w Lahti, kiedy to złoty medal przegrał tylko na skutek stronniczej decyzji sędziów. Jeden z kandydatów do medalu niedoszłej olimpiady zimowej w 1940 r. w Garmisch - Partenkirchen. Od pierwszych okupacyjnych miesięcy działał w konspiracji. Będąc kurierem Państwa Podziemnego przedzierał się na Węgry. Został aresztowany wiosną 1940 r. Jego skok z okna więzienia gestapo na Montelupich w Krakowie i ucieczka przez wysoki mur przeszły do legendy. Po wojnie był jednym z najdłużej czynnie uprawiających skoki narciarskie sportowców na świecie, jednak do przedwojennej formy już nigdy nie powrócił. Powszechnie szanowany został honorowym gościem Turnieju Czterech Skoczni w sezonie 1965 - 66. Na słynnej Grosse Olymiaschanze stanął mając 53 lata. Ten słynny skok Marusarza w garniturze staje się pretekstem do przedstawienia jego losów. Drugą bohaterką filmu jest jego siostra Helena. Młoda, piękna i utalentowana narciarka. Podobnie jak brat - żołnierz Związku Walki Zbrojnej i tatrzański kurier. (zmodyfikowano opis: Omówienie) 13:55 WIGILIE POLSKIE - UKRAINA Reportaż, 15 min, Polska, 2022 Scenariusz: Piotr Poraj Poleski, Anna Szałańska, Marzena Strąk Zdjęcia: Aleksander Kuśnierz Prowadzący: Anna Gordijewska Reportaż prezentujący tradycje wigilijne na Ukrainie. Wybierzemy się z kamerą do Lwowa, by przyjrzeć się, jak mieszkańcy tego regionu (Polacy na Ukrainie) w czasie trwania wojny obchodzą najważniejszy czas w roku, jakie potrawy spożywają i jak pielęgnują świąteczne tradycje zapoczątkowane przez ich przodków wiele lat temu. Sprawdzimy, co znajduje się na wigilijnym stole, jakie pieśni się przy nim śpiewa i jak spędza się święta Bożego Narodzenia u naszych sąsiadów. (dodano pozycję programową) 18:25 ARCHIWUM ZIMNEJ WOJNY - AMERYKA NA STRAŻY WOLNOŚCI Magazyn, 30 min, Polska, 2023 Reżyseria: Jan Sosiński Scenariusz: Jan Sosiński, Andrzej Mietkowski Muzyka: Piotr Dziki Chancewicz Prowadzący: Andrzej Mietkowski Od czasu żelaznej kurtyny trwa próba sił wolnego świata z sowiecką i rosyjską ekspansją. Sekretna pomoc dla narodów ujarzmionych trwa od lat 40. Radia z Zachodu przebijały żelazną kurtynę, rozwijał się przerzut zakazanych książek. Z czasem - finansowanie Solidarności i dysydentów w bloku sowieckim. Teraz przyszedł czas na Javeliny, Haymarsy i Leopardy. O historii pomocy dostarczanej przez Zachód mówić będą m.in. historyk dr hab. Sebastian Ligarski; płk dr hab. Juliusz Tym z Instytutu Strategii Wojskowej oraz historyk emigracji dr hab. Sławomir Łukasiewicz. (dodano pozycję programową) 20:00 JADWIGA ZAMOYSKA. SKARBY GENERAŁOWEJ Film dokumentalny, 49 min, Polska, 2023 Film dokumentalny „Jadwiga Zamoyska – skarby generałowej”, powstał z okazji 100. rocznicy jej śmierci w 1923 roku. Z tego powodu też Sejm RP uhonorował ją tytułem Patronki Roku 2023. Film jest próbą przedstawienia Jadwigi Zamoyskiej jako kobiety, żony, matki oraz twórczyni Szkoły Domowej Pracy Kobiet, która działała w Kórniku i zakopiańskich Kuźnicach do końca lat czterdziestych. Zlikwidowały ją dopiero po II wojnie, władze PRL-u.