TVP Kultura Wtorek, 19.12.2023 08:45 KSIĘSTWO Dramat, 119 min, Polska 2011 Scenariusz i reżyseria: Andrzej Barański Zdjęcia: Jacek Petrycki Aktorzy: Rafał Zawierucha, Mateusz Zając, Michał Anioł, Aldona Jankowska, Jan Wojtyński, Henryk Gołębiewski, Dorota Piasecka Wychowany w biednej, świętokrzyskiej wsi Zbyszek marzy, by wyrwać się z niej i zasmakować lepszego życia. Kiedy jednak jego kariera piłkarska, a potem studia prawnicze okazują się niewypałem, staje wobec trudnego dylematu: próbować dalej czy osiąść na ojcowiźnie? Scenariusz "Księstwa" powstał na podstawie wątków trzech powieści Zbigniewa Masternaka: "Niech żyje wolność", "Chmurołap" i "Scyzoryk". Przedstawiony w niej obraz współczesnej, polskiej wsi dość mocno odbiega od tego, do którego przyzwyczaił swoich widzów Andrzej Barański. Proza Masternaka portretuje rodzimą prowincję bez taryfy ulgowej, nie stroni od naturalizmu, wieś w jego utworach nie jest ani spokojna, ani wesoła, choć z drugiej strony nie szokuje też brudem, prymitywizmem i brutalnością jak np. w filmach Wojciecha Smarzowskiego. Tak czy owak trudno się w niej doszukać nieco idyllicznej, poetyckiej, czułej aury, obecnej w licznych dziełach Barańskiego i definiującej poniekąd jego artystyczne emploi. W "Księstwie" twórca "Dwóch księżyców" wyraźnie odchodzi od stylu, który przez wiele lat stanowił jego wizytówkę i odważnie rusza śladem wytyczonym przez Masternaka. Czarno - biała kolorystyka filmu skutecznie odwraca uwagę widza od niewątpliwie istniejącej malowniczości sielskiego pejzażu i piękna lokalnej przyrody. Na pierwszy plan wysuwają się ludzie z ich nierzadko przetrąconymi życiorysami, zwierzęcymi odruchami i starannie skrywanymi ciemnymi sprawkami. Na ich tle Zbyszek, główny bohater filmu, przypomina tańczącego jastrzębia (by przywołać tytuł zapomnianej już nieco powieści Juliana Kawalca), jest wyalienowanym dziwolągiem, nie potrafiącym się odnaleźć ani w rodzinnej wsi (gdzie na przemian śmieją się z niego lub nim gardzą), ani w mieście, którego rozlicznym wymaganiom nie potrafi sprostać. A przy tym jak miecz Damoklesa wisi jeszcze nad nim duchowy testament ojca, podobnego jak on nieszczęśliwego "freaka", który całe życie wpajał synowi, że ich ród wywodzi się z książąt, tylko z biegiem czasu "schłopiał" i dopiero właśnie on - Zbyszek - powinien być tym, który przywróci nazwisku dawną świetność, zaistnieje w wielkim świecie i odniesie sukces. Jednak film Barańskiego nie jest tylko poruszającą opowieścią o wyobcowaniu i trudnym poszukiwaniu własnego miejsca na ziemi. To także raz niemal dramatyczna, a innym razem ocierająca się o satyrę i groteskę panorama losów współczesnych polskich chłopów i ich dzieci, przeżywających gorzkie rozczarowania, kiedy ideały i marzenia sięgają bruku lub kiedy kolejne nadzieje na poprawę życia upadają, a pozostaje tylko codzienna, monotonna harówka. Barański nie byłby jednak sobą, gdyby tego tyleż realistycznego, co i ponurego obrazu nie rozświetlały, choćby z rzadka, wizualne metafory (jak choćby w scenie kończącej film) oraz sekwencje, ukazujące pokłady wrażliwości, zalegające na dnie ludzkiej duszy, pozornie całkowicie stwardniałej od codziennej, bezwzględnej walki o byt (jak w sekwencji prowadzenia wiejskich psów do uśpienia z powodu groźby epidemii). Polska, lata dziewięćdziesiąte ubiegłego wieku. Wywodzący się z biednej, świętokrzyskiej wsi Zbyszek znajduje się na życiowym rozdrożu. Kiedy jego świetnie się zapowiadająca kariera piłkarska legła w gruzach z powodu złośliwego faulu zazdrosnego kolegi postanowił wyjechać do miasta i studiować prawo.Jednak po części z biedy (brakowało mu pieniędzy na książki), a po części z powodu trudności z zaadaptowaniem się do życia w nowym środowisku również i tu mu się nie powiodło. Oblał egzamin "ostatniej szansy" i musiał pożegnać się z uczelnią. Stało się to również powodem rozstania z ukochaną dziewczyną, która - lepiej poradziwszy sobie w mieście - nie zamierza pożegnać się ze swymi planami na przyszłość, by razem ze Zbyszkiem wrócić na wieś. Zbyszek wszakże również wracać nie chce, tym bardziej że nie wie, jak powiedzieć matce, że wszystkie pieniądze, które zainwestowała w naukę jedynaka poszły na marne. Dlatego próbuje chwytać się różnych dorywczych prac, z czasem również nielegalnych, zlecanych przez mafię ukraińską. I tu jednak nie idzie mu najlepiej, często nie ma nawet co jeść. Wreszcie zdesperowany wraca w rodzinne strony. Jest lato, więc jego pobyt nie budzi podejrzeń. W końcu dla studentów trwają wakacje. We wsi Zbyszek od dawna ma nieco pogardliwy pseudonim "książę", co tylko do książek i piłki nożnej się nadaje, a pomóc tyrającej do świtu do nocy matce nie potrafi albo nie chce. No i jeszcze wciąż żywa jest tu pamięć o jego ojcu, nieudaczniku i pijaku. Czy Zbyszek zdoła zrewidować swoje życiowe plany i wtopi się w lokalną społeczność, czy może jeszcze raz podejmie desperacką próbę wyrwania się do lepszego świata? 11:00 PRZEPROWADZKI - ODC. 10/10 - SZAFA BRYGADIERA ABRAMKA Serial historyczno - obyczajowy, 52 min, Polska, 2001 Reżyseria: Leszek Wosiewicz Scenariusz: Cezary Harasimowicz Zdjęcia: Krzysztof Ptak, Piotr Śliskowski Muzyka: Michał Lorenc Aktorzy: Kinga Preis, Krzysztof Banaszyk, Maja Ostaszewska, Wiktor Zborowski, Piotr Krukowski, Władysław Grzywna, Wojciech Majchrzak, Paweł Burczyk, Marcin Chocholewski, Olaf Lubaszenko, Łukasz Nowicki, Adam Kamień Rok 1941. Choć wokół szaleje hitlerowski terror, firma Szczygła jakoś funkcjonuje. Niedaleko jej siedziby staje mur getta. To zły znak dla Abrahama Rozenberga, silnego jak tur i niezwykle sympatycznego brygadiera z firmy Cześka. Szczygieł nie potrafi rozstać się ze swym długoletnim, lojalnym pracownikiem. Postanawia go ukrywać, ale pada ofiarą donosu szmalcownika. Czesław trafia na Szucha. Ma jednak wyjątkowe szczęście. Jednym z przesłuchujących go gestapowców okazuje się sturmfuhrer Reutt, krewny pewnego doktora, któremu niegdyś Szczygieł ocalił majątek. Dzięki interwencji Reutta Czesław wychodzi na wolność pod pretekstem samodzielnego odnalezienia Abramka. Gdy Szczygieł spotyka przyjaciela, na jego usilną prośbę pomaga mu przeprowadzić się do getta, gdzie znajduje się rodzina Rozenberga. Sam niesie szafę Abramka na plecach. Tuż po przekroczeniu muru strażnik wypędza Cześka razem z meblem na aryjską stronę. Szczygieł nie zdaje sobie sprawy, że w szafie ukrywa się żydowskie dziecko. 12:05 CHŁOPCY Komediodramat, 80 min, Polska 1973 Reżyseria: Ryszard Ber Scenariusz: Stanisław Grochowiak Zdjęcia: Wiesław Rutowicz, Jerzy Łukaszewicz Muzyka: Jerzy Matuszkiewicz Aktorzy: Kazimierz Opaliński, Zofia Mrozowska, Zdzisław Mrożewski, Aleksander Dzwonkowski, Ignacy Machowski, Wacław Kowalski, Barbara Ludwiżanka, Maja Komorowska, Zofia Małynicz, Joanna Poraska, Krystyna Kołodziejczyk, Alina Szpakówna i inni "Kto z nas nie schodzi w kopalnie dzieciństwa? Kto z nas nie błądzi światłem po tych ścianach Gdzie w czarnych rzeźbach węgla kamiennego Pełno odcisków Paproci i zwierząt" - - pisał Stanisław Grochowiak w wierszu "Zejście", będącym swego rodzaju hołdem dla tego, co w człowieku jakże cenne - krainy dzieciństwa. Motyw powrotu do młodości, do czasu, kiedy kształtuje się ludzka osobowość, legł też u podstaw innego utworu autora "Ahaswera" - sztuki "Chłopcy", którą na ekran przeniósł Ryszard Ber. Głównymi bohaterami filmu są Kalmita, Pożarski, Jo - Jo, Smarkul, profesor Perlec i hrabina De Profundis - pensjonariusze domu starców, prowadzonego przez siostry zakonne. Jedna z nich, Maria, pragnie wprowadzić w życie ośrodka rządy silnej ręki i żelazną dyscyplinę. Czeka ją wszakże trudne zadanie. Mimo zaawansowanego wieku, jej podopieczni robią wszystko, by zachować jak największą niezależność. Ich walka z zasadniczą siostrą staje się miejscami groteskowa i przypomina sztubackie wybryki. Staruszkowie chichoczą z uciechy, gdy komuś uda się w łazience narysować "świński" obrazek. Niczym grupa młokosów przemycają do pokoju alkohol i kieliszki. Duchowym przywódcą buntowników jest 75 - letni Kalmita, umieszczony niegdyś w pensjonacie przez znacznie młodszą żonę. Małżonka, która do tej pory odwiedzała go raz do roku, niespodziewanie postanawia zabrać Kalmitę do domu. Czy pozostali na placu boju kontestatorzy znajdą w sobie dość siły, by skutecznie przeciwstawić się zakusom siostry Marii? Film Ryszarda Bera to wzruszająca, poetycka, znakomicie sfotografowana historia o ludziach zamkniętych we własnym, izolowanym świecie, żyjących wspomnieniami z "dawnych, dobrych lat". Wielką siłą "Chłopców" jest rewelacyjne aktorstwo. Po premierze filmu byli nawet krytycy, którzy pisali, że jest ono "za dobre". "Chłopcy" stali się także jednym z ważniejszych dokonań w artystycznej biografii Bera, którego kilka lat wcześniej krytycy w zasadzie spisali na straty. Tym filmem reżyser udowodnił, że negatywne oceny jego możliwości twórczych były przedwczesne. Sukces "Chłopców" to wprawdzie w dużej mierze zasługa doskonałego scenariusza Grochowiaka, ale autonomiczność filmowej inscenizacji Bera nie podlega dyskusji. Nagroda dla Kazimierza Opalińskiego na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Telewizyjnych w Pradze w 1973 roku. 13:45 FORTUNA Film sensacyjny, 55 min, Polska 1972 Reżyseria: Helena Amiradżibi - Stawińska Scenariusz: Jerzy Stefan Stawiński Zdjęcia: Janusz Pawłowski Muzyka: Waldemar Kazanecki Aktorzy: Józef Nalberczak, Ewa Szykulska, Henryk Hunko, Zbigniew Kuźniar, Jerzy Block, Eliasz Kuziemski, Mieczysław Janowski, Lech Łotocki, Bolesław Abart, Ryszard Kotys, Jerzy Moes, Andrzej Bielski, Tadeusz Galia i inni Adaptacja powieści Andrzeja Struga pt. "Fortuna kasjera Śpiewankiewicza", okraszona znakomitymi, wyrazistymi rolami Józefa Nalberczaka i Ewy Szykulskiej. Akcja filmu toczy się w Polsce w latach dwudziestych XX wieku, w okresie szalejącej hiperinflacji. Kasjer Banku Handlowego Hieronim Śpiewankiewicz to człowiek spokojny, budzący zaufanie, zrównoważony, nieco staromodny i zupełnie samotny. Powszechnie szanowany kasjer, uważany za wzór uczciwości, zostaje poinformowany o planowanej przez jego zwierzchników manipulacji finansowej na wielką skalę. Dyrektorzy, którzy skupują walutę, by potem sprzedać z dużym zyskiem, proponują mu nawet pokaźną gratyfikację za pomoc w dolarowej "operacji", która przyniesie fortunę. W życiu Śpiewankiewicza pojawia się urocza Ada, prowadząca sklep nieopodal banku, która kokietuje go, kusi, próbuje wkraść w łaski, obsypując pochlebstwami. Nawiązuje się między nimi romans. Śpiewankiewicz angażuje się w ten związek, jest pod urokiem pięknej kobiety, nie zauważa, że daje się sobą manipulować. Nie daje wiary ostrzeżeniom, że jego ukochana Ada to w rzeczywistości Mańka Piecuch, która prowadzi ciemne interesy i zna ją każdy złodziej w mieście. Tymczasem Ada, która marzy o dalekich podróżach, rejsach statkiem po lazurowych morzach, namawia kasjera do nieuczciwości. Śpiewankiewicz bardzo chciałby przypodobać się kobiecie, nie może się jednak zdecydować na oszustwo. Jego nieufność co do zamiarów Ady wzmaga się, gdy zauważa, że wokół jej sklepu kręcą się podejrzane typy. Choć ona usiłuje zmiękczyć Śpiewankiewicza obietnicą wspólnej podróży za granicę, kasjer się broni. Wkrótce utwierdza się w przekonaniu, że ukochana zadaje się z gangiem Krzywego Edka. Co gorsza, sympatyzuje też z konkurencyjną bandą Kolasiewiczów, którzy również dybią na bankowe dolary. Przyparty do muru Śpiewankiewicz obiecuje i jednym, i drugim upragnioną forsę. 14:55 RÓŻNE OBLICZA ALEKSANDRA DUMASA (ALEKSANDRE DUMAS. THE OTHER SIDE OF THE MIRROR.) Film dokumentalny, 52 min, Francja, 2021 Reżyseria: Martin Fraudreau, Caroline Behague Dokument przedstawia sylwetkę Alexandra Dumasa, francuskiego pisarza i dramaturga, autora powieści historyczno - przygodowych, m. in. "Hrabiego Monte Christo" i "Trzech muszkieterów". Autorzy filmu próbują odkryć polityczne, artystyczne i osobiste tajemnice artysty. 16:30 KRĄG (LA RONDE) Dramat, romans, 88 min, Francja, 1950 Reżyseria: Max Ophuls Scenariusz: Max Ophuls, Jacques Natanson Zdjęcia: Christian Matras Muzyka: Oscar Straus Aktorzy: Anton Walbrook, Simone Signoret, Serge Reggiani, Daniel Gelin, Danielle Darrieux Wszystkowiedzący narrator prowadzi widzów przez serię miłosnych afer, które targają Wiedniem roku 1900... 18:10 RES POLONIAE - O POLSCE Z ODDALI - FRANCESCA CECI Rozmowa, 25 min, Polska, 2023 Reżyseria: Piotr Poraj Poleski Scenariusz: Piotr Poraj Poleski, Anna Szałańska, Jolanta Rzegocka Program "Res Poloniae - o Polsce z oddali" to cykl wywiadów przeprowadzonych przez Jolantę Rzegocką w różnych krajach. Tym razem dziennikarka odwiedza Włochy, gdzie rozmawia z przedstawicielami kulturalnych elit. Misją programu jest wzajemne poznanie się Polaków i Włochów, odnalezienie we Włoszech polskich śladów, a także uświadomienie sobie wszystkiego, co może łączyć obydwa narody. 18:50 STAWKA WIĘKSZA NIŻ ŻYCIE - ODC. 16/18 - AKCJA "LIŚĆ DĘBU" Serial wojenny, sensacyjny, 53 min, Polska, 1968 Reżyseria: Janusz Morgenstern Scenariusz: Andrzej Zbych Zdjęcia: Antoni Wójtowicz Muzyka: Jerzy Matuszkiewicz Aktorzy: Stanisław Mikulski, Janusz Paluszkiewicz, August Kowalczyk, Stanisław Jasiukiewicz, Andrzej Krasicki, Teresa Kamińska, Leszek Piskorz, Barbara Burska, Jerzy Janeczek, Eugeniusz Priwieziencew Awansowany do stopnia kapitana Hans Kloss zostaje adiutantem generała Fistera. To już ostatnie akordy wojny, Niemcy wycofują się w popłochu. Kloss ma dopilnować wysadzenia mostu po przejściu wojsk niemieckich. Oczywiście, nie zamierza tego zadania wykonać. Nawiązuje kontakt z miejscowym ruchem oporu, którym kieruje stary Tomala. W akcji "Liść dębu" polscy spadochroniarze mają zdobyć most. 20:00 TEATR TELEWIZJI - WESOŁYCH ŚWIĄT Spektakl, 71 min, Polska, 2002 Autor: Alan Ayckbourn Przekład: Kazimierz Piotrowski Reż. Gustaw Holoubek Zdjęcia: Witold Adamek Scenografia: Barbara Ostapowicz Kostiumy: Ewa Krauze Opracowanie muzyczne: Marta Broczkowska Występują: Magdalena Zawadzka (Jane Hopcroft), Piotr Fronczewski (Sidney Hopckroft), Anna Dymna (Arabella Brewster - Wright), Jan Kociniak (Ronald Brewster - Wright), Hanna Śleszyńska (Ewa Jackson), Arkadiusz Nader (Geoffrey Jackson) Czarna komedia wybitnego angielskiego dramatopisarza i reżysera, która na polskie sceny trafiła w 1984 roku. Autor konfrontuje w niej trzy pary małżeńskie na przestrzeni trzech lat. Sięga zatem po sprawdzony już schemat, a wypełnia go treścią w sposób bardzo pomysłowy, mnożąc zabawne, nawet absurdalne sytuacje, zagęszcza atmosferę, by wreszcie doprowadzić do nie całkiem wesołego zakończenia. Daje aktorom świetny materiał literacki, który grający w kolejnym premierowym spektaklu Teatru Telewizji wykorzystali po mistrzowsku. Akcja komedii rozgrywa się w trzech odsłonach, w Boże Narodzenie przed rokiem, w bieżącym roku i za rok - w trzech kuchniach. Bohaterami są trzy małżeństwa. Drobny przedsiębiorca Sidney Hopckroft i jego żona Jane, właściciel banku Ronald Brewster - Wright i jego żona Arabella oraz architekt Goeffrey Jackson i jego żona Ewa. Hoockroftowie są parą rozumiejącą się i zgraną. Jane - typowa, nieco ograniczona kura domowa, jest całkowicie oddana mężowi. Brewster - Wrightowie są małżeństwem z długim już stażem, znudzeni i rozczarowani sobą, co u niej wyraża się nadmierną skłonnością do ginu, i to niebyt rozcieńczonego tonikiem. Jacksonowie natomiast nawet nie starają się ukryć niezgodności charakterów, szczególnie ona, buntująca się przeciwko dominacji męża. Gospodarzami pierwszego przyjęcia są Hopcroftowie. Oboje bardzo się denerwują. Zwłaszcza Jane zależy, by wypaść jak najlepiej ze względu na Sidneya, który chce przy tej okazji poprosić Ronalda o kredyt z jego banku. Udaje mu się to i wieczór uznaje za szalenie udany, choć z powodu nadmiernego ugrzecznienia i nieśmiałości nie zdołał poprowadzić przyjęcia tak, jak sobie to wcześniej zaplanował. Nie ma też dla niego większego znaczenia, że Jane, w wyniku zbiegu okoliczności, sporą część wieczoru spędziła w ogródku, na ulewnym deszczu. Tegoroczne świątecznie spotkanie odbywa się w zaniedbanej kuchni Jacksonów. Ewa jest w ciężkiej depresji i cały czas próbuje popełnić samobójstwo, z czego goście nie zdają sobie sprawy i dziwnym trafem stale jej to uniemożliwiają. Prym w tym wiodą Hopcroftowie. Zwłaszcza Sidney dyktuje innym, co mają robić. Dzięki pożyczce załatwionej przed rokiem sporo zarobił, a pieniądze skutecznie pomogły obojgu małżonkom pozbyć się nieśmiałości. Co prawda na koniec nieuważna żona wylewa mu na głowę pełną miskę tłustej wody, ale on tę przykrość powetuje sobie za rok. Jacksonowie pierwsi zjawią się wówczas w zimnej kuchni Brewster - Wrightów. Ewa otrząśnie się z depresji, ale Arabella jeszcze częściej sięgać będzie po gin. Ani jednym, ani drugim nie wiedzie się najlepiej, atmosfera spotkania nie będzie więc radosna. W pewnej chwili wbrew woli całej czwórki do kuchni bankiera wedrą się Hopckroftowie - całkowicie odmienieni, dzięki pieniądzom, którymi Sidney nabił sobie kabzę w sposób niezbyt uczciwy Spektakl jest popisem świetnego aktorstwa. Magdalena Zawadzka i Piotr Fronczewski doskonale pokazują metamorfozę Hopckroftów. Jan Kociniak jest nieodparcie śmieszny, a Anna Dymna autentycznie zdegustowana i pozbawiona złudzeń. W drugiej odsłonie Hanna Śleszyńska wyśmienicie gra Ewę bezskutecznie próbującą popełnić samobóstwo. 21:50 LEKKIE OBYCZAJE - POLEGAJ NA MNIE (LEAN ON PETE) (LEAN ON PETE) Film obyczajowy, 116 min, Wielka Brytania, 2017 Reżyseria: Andrew Haigh Scenariusz: Andrew Haigh, Willy Vlautin Aktorzy: Charlie Plummer, Amy Seimetz, Travis Fimmel, Steve Buscemi, Steve Zahn Poruszający film powstał na kanwie powieści pod tym samym tytułem, znanego amerykańskiego pisarza i muzyka, Willy’ego Vlautina. To historia 15 - letniego Charleya, który mieszka w pobliżu toru wyścigów konnych w Portland w stanie Oregon. Nastolatek dostaje wakacyjną pracę u trenera koni, Dela Montgomery’ego. Pewnego razu dowiaduje się, że trener chce oddać do rzeźni schorowanego konia o imieniu Pete, którzy nie bierze już udziału w wyścigach. Charley, który zaprzyjaźnił się ze zwierzakiem nie może się pogodzić z decyzją Dela. Postanawia wykraść konia i uciec z nim. Wraz z Pete wyrusza w drogę do Wyoming, do swojej dawno niewidzianej ciotki. Ma nadzieję, że tam znajdzie nowy dom dla swego przyjaciela. 00:05 KINO MOCNYCH WRAŻEŃ - WDOWY (WIDOWS) Film kryminalny, 119 min, USA/Wielka Brytania 2018 Reżyseria: Steve McQueen Scenariusz: Gillian Flynn, Steve McQueen Aktorzy: Viola Davis, Michelle Rodriguez, Elizabeth Debicki, Cynthia Erivo, Colin Farrell, Liam Neeson, Jacki Weaver, Robert Duvall Bohaterkami filmu są cztery wdowy, które mają do spłacenia grube miliony. Takie ogromne zobowiązanie to swoisty spadek odziedziczony po zmarłych mężach gangsterach, którzy za życia wpakowali się w kłopoty. Harry Rawlings i jego wspólnicy giną w Chicago podczas napadu rabunkowego na niejakiego Jamala Manninga, związanego ze światem przestępczym. W wyniku ataku Manning traci miliony, które poszły z dymem w płonącej furgonetce. Teraz mafioso domaga się zwrotu pieniędzy od Veroniki, wdowy po Harrym. Nie mając innego wyjścia, prześladowana kobieta zawiązuje spisek z Alice i Lindą, by wspólnie przeciwstawić się bezwzględnemu wierzycielowi. Czwarta z wdów, Amanda, nie bierze bezpośredniego udziału w ataku, jako matka 4 - miesięcznego dziecka. Co jednak mają zrobić bezbronne, zadłużone kobiety, by to one narzuciły swoje reguły gry? Po prostu planują śmiały skok. Ale sprawy przybierają niespodziewany obrót. Okazuje się, że w tej kryminalnej historii wyjdą na jaw jeszcze inne tajemnice, które znowu skomplikują sytuację. 02:20 PANORAMA KINA POLSKIEGO - PACIORKI JEDNEGO RÓŻAŃCA Film obyczajowy, psychologiczny, 107 min, Polska 1979 Scenariusz i reżyseria: Kazimierz Kutz Zdjęcia: Wiesław Zdort Muzyka: Wojciech Kilar Aktorzy: Marta Straszna, Augustyn Halotta, Jan Bógdoł, Ewa Wiśniewska, Franciszek Pieczka, Jerzy Rzepka, Stanisław Zaczyk, Ryszard Jasny, Róża Richter, Władysław Gluch, Antoni Wolny, Maksymilian Baron Ekranizacja noweli Albina Siekierskiego "Tego domu już nie ma". Osiedle starych domków górniczych ma zostać zburzone pod budowę nowych bloków. Część mieszkańców już się wyprowadziła do nowych mieszkań, inni są właśnie w trakcie przeprowadzki. Przed domkami płoną stare graty. Emerytowany górnik Habryka, żegnając się z sąsiadami, zapowiada, że nie opuści swego domu. Przydział na nowe mieszkanie drze. Żona chcąc nie chcąc popiera go, mieszkający razem z nimi młodszy, żonaty syn także rozumie upór ojca. Jednak synowa pod nieobecność męża wyprowadza się do bloku. Tymczasem zbliża się termin rozbiórki. U Habryki zjawia się jego starszy syn i próbuje go przekonać, że postępuje źle, przyjeżdża nawet dyrektor kopalni, w której pracuje młodszy syn. Jednak żaden z nich nie jest w stanie złamać uporu starego górnika. Któregoś dnia wnuczek Habryki wraca ze szkoły pobity, zabity zostaje także ulubiony królik górnika. Gdy przed domem zjawia się ekipa rozbiórkowa, Habryka ostrzega ich, że pod fundamenty podłożył miny, które zostały mu jeszcze z powstania. W kopalni tymczasem zapada decyzja, że należy naprawić krzywdę wyrządzoną Habryce - przodownikowi pracy i powstańcowi śląskiemu, który zasłużył na coś lepszego niż ciasne mieszkanie w bloku. Otrzymuje więc na własność willę w Katowicach. Przenosi się tam razem z żoną, ale w tym obcym, pustym domu oboje czują się źle. Habrykowa stara się jak może stworzyć choć namiastkę dawnego domu. Jednak mąż wkrótce umiera - jak stare drzewo, które usycha tuż po przesadzeniu. W roli Habryki wystąpił Aleksander Halotta, emerytowany górnik i pisarz amator. Film otrzymał Grand Prix na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku w 1980 roku oraz Nagrodę Specjalną Jury na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Karlovych Varach także w roku 1980. 05:00 PODRÓŻE Z HISTORIĄ S.V - ODC. 50 JAK POWSTAŁY NASZE NAZWISKA? Cykl dokumentalny, 28 min, Polska, 2017 Reżyseria: Radosław Kotarski Scenariusz: Radosław Kotarski Radosław Kotarski przybywa do średniowiecznej osady, aby w niej prześledzić procesy, które dały początek naszym, współczesnym nazwiskom. Stara się także znaleźć odpowiedź na pytanie, kiedy przydomki zamieniły się w pełnoprawne nazwiska i jakimi drogami się to stało. Odpowiada również na pytanie, czy faktycznie nazwiska z końcówką na - ski świadczą o pochodzeniu szlacheckim.