TVP Kultura Czwartek, 28.12.2023 07:35 KSIĘGA PRZESTRZENI S.II - DACHY OPIEKUŃCZE Program edukacyjny, 29 min, Polska, 2016 Reżyseria: Tomasz Drozdowicz Scenariusz: Beata Hyczko Prowadzący: Bogna Świątkowska, Jarosław Trybuś W odcinku podejmiemy trudny temat architektury w służbie zdrowia i tej, która ma odpowiadać na potrzeby ludzi starszych i niepełnosprawnych. Na dłużej zatrzymamy się przy temacie architektury "silver tsunami", czyli związanej z procesem szybkiego starzenia się społeczeństwa. Sprawdzimy, dlaczego taka architektura wciąż nie powstaje w Polsce i czy ma szansę powstać. Pokażemy też rzadki, w zalewie banalnych inwestycji z tej dziedziny, przykład dobrej realizacji na potrzeby hotelarstwa. W odcinku: - Pawilon sanatoryjny "Jesienna Rezydencja" w Nałęczowie (Biuro Architektoniczne Stelmach i Partnerzy) - Uniwersyteckie Centrum Kliniczne Akademii Medycznej w Gdańsku (ARCH - DECO) - TBS dla seniorów w Stargardzie (DOMINO Grupa Architektoniczna) - Hotel Puro w Poznaniu (ASW Architekci) - Warszawski Szpital dla Dzieci (Chmielewski Skała Architekci) 08:20 KTÓRĘDY PO SZTUKĘ - JAN LEBENSTEIN Magazyn, 5 min, Polska, 2017 Reżyseria: Anna Zakrzewska Scenariusz: Tomasz Filiks Wykonawcy: Daniel Muzyczuk Jan Lebenstein (1930 - 1999) był malarzem, rysownikiem i grafikiem. Stworzył bardzo osobistą, opartą na uproszczonym modelunku oraz deformacji, nasyconą lękami egzystencjalnymi formułę malarstwa figuratywnego. Zafascynowany starożytnymi mitologiami i Biblią budował pełne niepokoju opowieści o złożoności ludzkiej egzystencji, zwracając uwagę na zmysłową i zwierzęcą naturę człowieka. Jego zazwyczaj monochromatyczne, czasami ożywione mocnym akcentem kolorystycznym kompozycje malarskie pełne są wyrafinowanych efektów strukturalnych. Tak jest też w Lekcji zoologii z 1972 roku. 08:35 OPOWIEŚCI HOFFMANA (THE TALES OF HOFFMAN) Film muzyczny, 119 min, Wielka Brytania, 1951 Reżyseria: Michael Powell, Emeric Pressburger Scenariusz: Dennis Arundell, Michael Powell Aktorzy: Ludmilla Tcherina, Moira Shearer, Robert Helpmann, Lionel Harris, Robert Rounseville, Meinhart Maur Zdjęcia: Christopher Challis Muzyka: Jacques Offenbach Musicalowa baśń ze znakomitą muzyką Jacquesa Offenbacha. W Norymberdze, w winiarni Lutra, zjawia się zakochany poeta Hoffmann. Piękna śpiewaczka Stella odwzajemnia obecnie jego uczucie, chociaż kiedyś je odrzuciła. Wysłała wówczas nawet do niego list, ale przejął go radca Lindorf, rywal Hoffmanna. Poeta, podczas biesiady, opowiada zgromadzonym historie swoich poprzednich miłości: do Olimpii, która okazała się być zwykłą, mechaniczną lalką, czego zaślepiony ogromnym uczuciem Hoffmann nie widział, do młodej śpiewaczki Antonii, która straciła życie przez wysiłek związany właśnie ze śpiewem, i do Gulietty, weneckiej kurtyzany, przez którą stracił swoje lustrzane odbicie. Zebrani biesiadnicy siedzą w milczeniu, panuje nastrój smutku i niewiary w szczęście. Hoffmann zaczyna pić do utraty przytomności. W tym czasie radca Lindorf sprowadza do winiarni Stellę, w celu skompromitowania poety w jej oczach. 11:00 LALKA - ODC. 6/9 - WIEJSKIE ROZRYWKI Serial obyczajowy TVP, 78 min, Polska, 1977 Reżyseria: Ryszard Ber Scenariusz: Aleksander Ścibor-Rylski, Jadwiga Wojtyłło Zdjęcia: Jacek Korcelli Muzyka: Andrzej Kurylewicz Aktorzy: Jerzy Kamas, Bronisław Pawlik, Małgorzata Braunek, Barbara Wrzesińska, Włodzimierz Boruński, Piotr Fronczewski, Andrzej Zaorski, Stefan Friedmann, Wojciech Pokora, Jan Englert, Bogdan Baer, Alina Jankowska, Anna Milewska, Zofia Mrozowska, Mieczysław Czechowicz, Emil Karewicz, Józef Nalberczak, Jerzy Turek, Czesław Wołłejko Wokulski wraca z Paryża, by na zaproszenie prezesowej spędzić lato w Zasławiu. Są tu już panna Izabela, Kazio Starski, Julian Ochocki, Fela i Ewelina Janockie, Kazia Wąsowska i baron Dalski. Widząc, że Wokulski cieszy się powszechnym szacunkiem i zainteresowaniem kobiet, panna Łęcka zmienia nieco swój stosunek do niego i po raz pierwszy pozwala mu mieć nadzieję na wspólną przyszłość. Wokulski wyjeżdża szczęśliwy. 12:30 DOKTOR Z ŻEROMSKIEGO Film dokumentalny, 25 min, Polska, 2021 Reżyseria: Izabela Pieczara, Tomasz Kamiński Scenariusz: Izabela Pieczara, Tomasz Kamiński Lektor: Krzysztof Gadacz Zdjęcia: Jeremi Grzywa, Andrzej Misaczek, Roman Piotrowski, Paweł Kasprzyk, Wojciech Kursa, Sebastian Lewiński Film dokumentalny o doktorze Stanisławie Kownackim (1915 - 1985), długoletnim ordynatorze oddziału zakaźnego szpitala im. Stefana Żeromskiego w Krakowie - Nowej Hucie. Był lekarzem słynącym z bezinteresowności i dobroci, zmarłym w opinii świętości. Dr Kownacki wprowadzał nowatorskie metody leczenia chorób zakaźnych, należy również do pionierów ruchu hospicyjnego w Polsce. O bohaterze filmu opowiadają członkowie jego rodziny oraz współpracownicy. 13:10 ROBERT MITCHUM, BUNTOWNIK Z HOLLYWOOD (ROBERT MITCHUM, HOLLYWOOD'S BAD BOY) Film dokumentalny, 52 min, Francja, 2018 Reżyseria: Stphane Benhamou Dokumentalny portret Roberta Mitchuma, najbardziej znanego z filmów: "Człowiek z przeszłością", "Rzeka bez powrotu", "Noc myśliwego", "El Dorado" i "Córka Ryana". 14:15 SCENA MUZYCZNA - BUM BUM ORKESTAR Koncert, 42 min, Polska, 2020 Reżyseria: Małgorzata Kosturkiewicz Wykonawcy: Bum Bumorkestar W kolejnym odcinku "Sceny muzycznej" wystąpi Bum BumOrkestar. Zespół odwołuje się do inspiracji tradycją bałkańską i klezmerską, a także tradycyjną muzyką polską. To wpływy i przenikanie się tych trzech muzycznych światów sprawiają, że potrafią na scenie zaskoczyć energią, zaraz potem wzruszyć rzewną melodią, by na koniec zmusić publiczność do poddania się rytmowi muzyki. Każdy koncert jest niepowtarzalny i zarazem nieobliczalny. 15:45 IDIOTA (L'IDIOT) Dramat, 92 min, Francja, 1946 Reżyseria: Georges Lampin Scenariusz: Charles Spaak, Georges Raevsky Aktorzy: Grard Philipe, Jean Debucourt, Edwige Feuillre Adaptacja powieści Fiodora Dostojewskiego pod tym samym tytułem. Myszkin, młody rosyjski książę wraca ze Szwajcarii, z zakładu psychiatrycznego, do Petersburga, zdeterminowany, by szerzyć przyzwoitość i życzliwość w surowym i okrutnym świecie. Zaręcza się z niewinną młodą dziewczyną, próbując uratować w ten sposób inną kobietę przed nią samą, ale zazdrość i jego własna naiwność doprowadzą do niewyobrażalnej tragedii. 18:10 KABARET JESZCZE STARSZYCH PANÓW. WIECZÓR ÓSMY WSPOMNIEŃ. NIESPODZIEWANY KONIEC LATA. Widowisko, 93 min, Polska, 1980 Autor: Jeremi Przybora Reżyseria: Jeremi Przybora, Jerzy Wasowski Scenariusz: Jeremi Przybora Aktorzy: Tadeusz Wiśniewski, Bronisław Pawlik, Jeremi Przybora, Jerzy Wasowski, Barbara Krafftówna, Jerzy Kryszak, Andrzej Szczepkowski, Wiesław Michnikowski, Mieczysław Czechowicz, Edward Dziewoński, Irena Kwiatkowska, Kalina Jędrusik, Janusz Gajos, Krzysztof Majchrzak, Roma Buharkowska Program zrealizowano na podstawie archiwalnego scenariusza wieczoru "Niespodziewany koniec lata" i oryginalnych cytatów z innych wydań Kabaretu Starszych Panów, w nowej obsadzie aktorskiej i z nowymi piosenkami. Jest to ostatni kabaret z cyklu wspomnień. Starsi Panowe i przybywają do hotelu, w którym zamierzają odpocząć od zgiełku miasta. Uczestniczą tu w dziwnych wydarzeniach, będących następstwem niespodziewanego końca lata. Znikający portier bezskutecznie poszukuje wolnych pokoi, a Starsi Panowie wysłuchują opowieści kolejnych postaci, które zjawiają się w hotelu. 20:00 WSTĘP DO FILMU - GOSPODA ŚWIĄTECZNA Rozmowa, 5 min, Polska, 2023 Łukasz Jasina rozmawia z krytykiem filmowym Łukaszem Adamskim o filmie pt. "Niech żyje taniec", reż. Norman McLeod. 20:05 CZWARTKOWY KLUB FILMOWY - GOSPODA ŚWIĄTECZNA (HOLIDAY INN) Komedia romantyczna, musical, 96 min, USA, 1942 Reżyseria: Mark Sandrich Aktorzy: Fred Astaire, Bing Crosby, Marjorie Reynolds, Virginia Dale, Walter Abel Jim, Ted i Lila tworzą nowojorski tercet taneczno - wokalny. Obydwaj mężczyźni kochają piękną Lilę i pragną ją poślubić. Jim oferuje jej sielankowe życie na wsi, a Ted kusi dziewczynę wizją szybkiego rozwoju kariery. Lila decyduje się na kontynuowanie kariery. Zrozpaczony Jim wycofuje się z zawodu i postanawia, że sam zamieszka na wsi. Niestety jego życie szybko go rozczarowuje. W Wigilię Bożego Narodzenia zjawia się w Nowym Jorku, by przedstawić swoim przyjaciołom nowy pomysł - chce przekształcić swoją posiadłość w gospodę, czynną tylko w święta. Wspaniała piosenka Irvinga Berlina "White Christmas" w wykonaniu Binga Crosby'ego. (filmweb) 22:25 OFICER - ODC. 5/13 - DOWÓDCA Serial kryminalny, 54 min, Polska, 2004 Reżyseria: Maciej Dejczer Scenariusz: Wojciech Tomczyk Zdjęcia: Arkadiusz Tomiak Muzyka: Michał Lorenz Aktorzy: Borys Szyc, Paweł Małaszyński, Krzysztof Globisz, Jan Frycz, Andrzej Chyra, Magdalena Różczka, Magdalena Cielecka W strzelaninie w lokalu Topora ginie m.in. dwóch policjantów. Ranni Patryk i Junior trafiają do szpitala. Następuje zmiana na stanowisku dowódcy grupy specjalnej. Miejsce odesłanego na emeryturę Kondei zajmuje Aldona Ginko. Okazuje się, że jest ona prywatnie związana z Rysiem. Junior, sparaliżowany wskutek postrzału, wyjawia bratu, że Patryk kontaktował się z kimś o pseudonimie Grand i sprowadził zabójców do restauracji ojca. Drugi trop to superszybka łódź, którą bandyci uciekli z miejsca zbrodni. Kruszon decyduje się zbadać oba te wątki. Grand w przebraniu dostaje się do szpitala i morduje Patryka oraz pilnującego go policjanta. Ponieważ po kolejnej porażce policji potrzebny jest spektakularny sukces, zapada decyzja o likwidacji rozrywkowego imperium Topora. W trakcie nalotu na dom publiczny Ryś ratuje reputację jednego z klientów - posła erotomana. 23:35 NA WSCHÓD OD HOLLYWOOD - CHIŃCZYK NA WYNOS (UN CUENTO CHINO) Film obyczajowy, komediowy, 93 min, Hiszpania, 2011 Reżyseria: Sebastin Borensztein Scenariusz: Sebastin Borensztein Aktorzy: Ricardo Darn Ricardo Darn, Muriel Santa Ana, Ignacio Huang W romantycznej scenerii, w ślicznie udekorowanej łodzi, nad pięknym jeziorem przystojny młody człowiek chce się oświadczyć ukochanej. Nagle dzieje się coś dziwnego - z nieba spada krowa, wprost na zakochaną parę. Mrukliwy Roberto prowadzi w Buenos Aires sklep żelazny. Z pogardą patrzy na klientów i wykłóca się z producentami gwoździ o swoje zamówienia. Jego życie jest spokojne i uporządkowane. Tylko pozornie. Roberto pasjami przeczesuje prasę codzienną w poszukiwaniu pikantnych, pełnych absurdu, ociekających krwią wiadomości o wydarzeniach, które przytrafiły się ludziom na całym świecie. Najciekawsze wkleja do albumów z wycinkami, które zapełniają jego mieszkanie. Z kolei Chińczyk Jun przyjechał do Buenos Aires, aby odszukać stryja. Nie zna słowa po hiszpańsku, nikt nie jest w stanie go zrozumieć, jedyne, co ma, to adres wytatuowany na przedramieniu. W jaki sposób los połączy obu mężczyzn i co wspólnego z nimi ma krowa z początku opowieści, można się przekonać, oglądając tę ciepłą, zabawną, a przede wszystkim pełną smaku komedię, która podbiła serca publiczności i krytyków. 01:20 KINO NOCNE - DZIEŃ ŚWIRA Komediodramat, 89 min, Polska, 2002 Scenariusz i reżyseria: Marek Koterski Zdjęcia: Jacek Bławut Muzyka: Jerzy Satanowski Aktorzy: Marek Kondrat, Janina Traczykówna, Andrzej Grabowski, Michał Koterski, Joanna Sienkiewicz Obsypany nagrodami film miał bardzo dobrą prasę, był entuzjastycznie przyjęty przez krytykę i widzów, którzy docenili wartości artystyczne i przesłanie dzieła Marka Koterskiego. Na FPFF w Gdyni w 2002 r. "Dzień świra" otrzymał Grand Prix w kategorii najlepszy film, a także nagrody za pierwszoplanową rolę męską (Marek Kondrat) i za dźwięk (Maria Chilarecka). Na gdyńskim festiwalu został wyróżniony również reżyser, który otrzymał nagrodę Stowarzyszenia Filmowców Polskich za "twórcze przedstawienie współczesności". Ponadto Marek Koterski oraz Marek Kondrat otrzymali Polską Nagrodę Filmową Orzeł. "Dzień świra" zajął piąte miejsce w rankingu oglądalności i otrzymał Złoty Bilet stowarzyszenia "Kina Polskie". Stałym bohaterem filmów Marka Koterskiego jest Adam Miauczyński występujący w różnych życiowych rolach. W kolejnej odsłonie przygód Miauczyńskiego, który nie jest już kochliwym facetem, przeżywającym głównie dylematy natury damsko - męskiej, lecz statecznym mężczyzną dobiegającym pięćdziesiątki, wystąpił rewelacyjny Marek Kondrat. "Dzień świra" to znakomity komediodramat - przedstawiony w formie monologu wewnętrznego bohatera - odzwierciedlający otaczającą nas absurdalną rzeczywistość i oddający wnikliwy obraz kondycji współczesnego polskiego inteligenta. Adaś Miauczyński jest tutaj polonistą o zacięciu poety, nauczycielem z powołania, wykładającym w jednym z liceów. Zdaje sobie sprawę, że w dobie życia konsumpcyjnego został zdeklasowany, utracił swój dawny społeczny status. Jako inteligent czuje się zepchnięty na sam dół, odarty z poczucia własnej wartości. Przybity tą sytuacją, zrezygnowany i owładnięty bezsensownymi natręctwami, miewa nawet samobójcze myśli. Próbuje się jeszcze ratować romantyczną poezją i marzeniami o prawdziwej miłości. Ma wielkie ambicje, chciałby pisać wiersze, przysłużyć się narodowi, wznieść się ponad przygnębiającą go beznadziejność. Film przedstawia jeden dzień z życia 49 - letniego Adasia. Rozwiedziony mężczyzna ze skromnej nauczycielskiej pensji co miesiąc płaci alimenty. Żona (Joanna Sienkiewicz), która porzuciła męża nieudacznika, sama wychowuje ich jedynego syna (Michał Koterski). Niskie zarobki i słaba pozycja społeczna wywołują w bohaterze filmu głębokie frustracje i agresję. Cierpi na nerwicę natręctw, przymusowo licząc wszystkie wykonywane rano czynności. Kiedy się budzi, boi się wstać, z lękiem myśli co przyniesie kolejny dzień. Z równą żarliwością klnie i żegna się. Broniąc się przed otaczającym go światem, tworzy swoisty "dławiący rytuał codziennego życia". Gimnastykuje się siedem razy, pociąga siedem łyków wody mineralnej, myje się siedmioma ruchami ręki, wsypuje do miseczki siedem garści płatków śniadaniowych. Do rytualnych czynności porannych należy też łykanie medykamentów: prozac - na chęć do życia, geriavit - na witalność, wreszcie neotropil - na dobre funkcjonowanie mózgu. Kiedy zasiada do pracy, ciszę i spokój burzą mu jednak różne hałasy. Najpierw sąsiad z dołu nastawia głośno koncert Chopina, potem z zewnątrz dochodzi przeraźliwy odgłos pracującej kosiarki do trawy. Adaś wybucha gniewem. A tego dnia czeka go jeszcze wiele: trudna lekcja polskiego, którą uczniowie w ogóle nie są zainteresowani, obiad u matki (Janina Traczykówna), u której wizyty przebiegają zawsze tak samo, kłótnia z byłą żoną oraz spacer z niezbyt rozgarniętym synem, którego mało obchodzą życiowe mądrości ojca. 03:05 RES POLONIAE - O POLSCE Z ODDALI - KSIĄDZ REKTOR PAWEŁ PTASZNIK Rozmowa, 25 min, Polska, 2023 Reżyseria: Piotr Poraj Poleski Scenariusz: Piotr Poraj Poleski, Anna Szałańska, Jolanta Rzegocka Program "Res Poloniae - o Polsce z oddali" to cykl wywiadów przeprowadzonych przez Jolantę Rzegocką w różnych krajach. Tym razem dziennikarka odwiedza Włochy, gdzie rozmawia z przedstawicielami kulturalnych elit. Misją programu jest wzajemne poznanie się Polaków i Włochów, odnalezienie we Włoszech polskich śladów, a także uświadomienie sobie wszystkiego, co może łączyć obydwa narody. 05:00 PODRÓŻE Z HISTORIĄ S.I - ODC. 9 320 METRÓW POD ZIEMIĄ Cykl dokumentalny, 27 min, Polska, 2015 Reżyseria: Radosław Kotarski Scenariusz: Radosław Kotarski Jak trudne życie wiódł górnik sto lat temu? Aby to sprawdzić, Radosław Kotarski wyrusza do Zabrza, by w zabytkowej Kopalni Węgla Kamiennego Guido na własnej skórze przekonać się o znojach pracy na dole. Na dodatek tłumaczy, dlaczego XIX - wieczni górnicy chodzili do pracy w eleganckich koszulach i sam, w podobnym ubraniu, zabiera się za fedrowanie węgla. Co najciekawsze, po paru dniach spędzonych w kopalni prowadzący zupełnie zmienia zdanie o współczesnym wyobrażeniu o górniku, którego praca jest jeszcze trudniejsza, niż mogłaby się wydawać na pierwszy rzut oka.